Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Черепанов Василий Петрович

Черепанов Василий Петрович (1938 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ, Шарангский район[d], Киров облаçě — 1999 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗ) — скульптор, СССР художниксен перлӗхӗн членӗ (1971), Чӑваш АССРӗн тава тивӗҫлӗ художникӗ.

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1938 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗнче Киров облаҫӗнчи (халӗ Чулхула облаҫӗ) Шаранга районӗнчи Пӗрремӗш Хулаш ятлӑ ялта ҫуралнӑ[1].

В. Черепанов — И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институтӗнчен (халӗ университет) вӗренсе тухнӑ. 1961–1991 ҫулсенче РСФСР Ӳнер фончӗн Чӑваш уйрӑмӗнчи Пултарулӑхпа производство комбинатӗнче скульптор пулса ӗҫленӗ. 1964 ҫултан пуҫласа Раҫҫей, регион, республика шайӗнчи куравсене хутшӑннӑ[2]. Унӑн уйрӑм куравӗсем Шупашкарта 1992, 2002 ҫулсенче иртнӗ[1].

Василий Петрович А. Древин, Н. Лавинский, М. Смирнов, Л. Николаев паллӑ ӳнер ӗҫченӗсем ертсе пынӑ май СССР Художниксен пӗрлӗхӗн дачисенче ӗҫленӗ[2].

Вӑл портретист тата жанр композицийӗн ӑсти пулнӑ. Художникӑн мӗнпур пултарулӑхӗн кун-ҫулӗ тӑршшӗпе халап-юмахпа, паттӑрлӑхпа тата чӑн пурнӑҫри паттӑрлӑхпа ҫыхӑнтарса ӗҫлесси тӗп вырӑн йышӑнать. Унӑн ӗҫӗсенче Чӑваш культурин историйӗ те уҫӑмлӑн палӑрать[1].

1999 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ[2][1].

Ӗҫӗсем

Тӗп ӗҫӗсем: «Илья Муромец», «Емельян Пугачев», «Чапаев», «Карели старшини», «Чапаев юланутҫисем» (А.К. Брындинпа пӗрле) кӳлепесем; Ҫӗнӗ Шупашкарти пуҫ хунӑ салтаксене халалласа лартнӑ палӑк; «Виле хучӗсем» композици; «Вӑрҫӑ ҫулӗсенчи хӗрарӑмсем» портрет; «П. Егоров архитектор», «К. Иванов», «И.Я. Яковлев», «И.Н. Ульянов» монументсем; станок ӗҫӗсем — П.П. Хусанкай, В.И. Давыдов-Анатри, Ю.А. Зайцев, В.П. Петров тата ытти ӳнер ӗҫченӗсен портречӗсем[1].

Унсӑр пуҫне Василий Петрович вӑрҫӑра пуҫ хунӑ салтаксене халалласа лартнӑ Красноармейскинчи, Ҫӗмӗрлери, Вӑрнарти палӑксен авторӗ. Вӑл ыттисенчен малтан Чӑваш культуринче тарӑн йӗр хӑварнӑ ҫынсене асӑнса вырнаҫтарнӑ асӑну хӑмисене ӑсталама пуҫланӑ[2].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Черепанов, Василий Петрович (скульптор; 13.08.1938-23.03.1999) (выр.). «Наследие Чувашии». Цифровая библиотека чувашского наследия. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4 Черепанов Василий Петрович (выр.). Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗ. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи утӑн 15-мӗшӗ.

Вуламалли

  • В. П. Черепанов, заслуженный художник Чувашской АССР : кат. выст. произв., посвящ. 50-летию со дня рождения худож. — Чебоксары, 1988. — 29 с.: ил.
  • Шупашкарти Флора : [В. Черепанов скульпторӑн палӑкӗ ҫинчен] / А. Михайлов хатӗрленӗ // Хыпар. — 2017. — 28 утӑ/июль. — С. 14 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Васильев, В. Тепло рук скульптора / В. Васильев, А. Мордвинова // Советская Чувашия. — 1999. — 8 апр.
  • Василий Черепанов // Союз художников Чувашии : 1935-2005. — Чебоксары, 2005. — С. 190.
  • Григорьев, А. Тепло рук твоих / А. Григорьев // Советская Чувашия. — 1984. — 13 апр.
  • Григорьев, А. Г. Черепанов Василий Петрович / А. Г. Григорьев // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 461.
  • Григорьев, А. Г. Черепанов Василий Петрович / А. Г. Григорьев, А. И. Мордвинова // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2011. — Т. 4 : Си-Я. — С. 482.. — См. текст
  • Ракитина, Л. Творцы красот града столичного / Л. Ракитина // Чебоксарские новости. — 1998. — 15 авг.
  • Туманова, Л. Знакомый незнакомец / Л. Туманова // Аргументы и факты. — 2008. — 29 окт. (№ 44). — Прил.: с. 12. — (АиФ — Чувашия).

Каҫӑсем

Категорисем