Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Елчӗк ял тӑрӑхӗ (Куславкка районӗ)

Disambig gray.svg Ку терминӑн ытти пӗлтерӗшсем те пур, Елчӗк ял тӑрӑхӗ пăхăр.

Елчӗк ял тӑрӑхӗ (выр. Карамышевское сельское поселение) — Чӑваш Республикинчи Куславкка районӗн администрациллӗ-территориллӗ виҫи, Куславкка хулинчен 18 километрта вырнаҫнӑ. Вырӑнти хӑй тытӑмлӑха йӗркеленӗ май 2006–2022 ҫулсенче ял тӑрӑхӗн чиккисенче Елчӗк ял тӑрӑхӗн муниципаллӑ виҫи пулнӑ.

Администраци Елчӗк ялӗнче вырнаҫнӑ.

undefined

Ял тӑрӑхӗн тытӑмӗ

Ял тӑрӑхне ҫак ялсем кӗреҫҫӗ:

№ЯлТӗсХалӑх йышӗЛаптӑкӗ
(пин тв. км)
1Елчӗксала, административлӑ центр↗567[3]113,57
2Аманикял↗533[3]98,84
3Кӗнерял↗142[3]45,17
4Криушял↗226[3]63,12
5Мушарял↗363[3]64,42
6Мăрсакассиял↗96[3]24,68
7Хурамалял↗247[3]48,50

Географи

Ял тӑрӑхӗ Куславкка районӗн ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫ пайӗнче вырнаҫнӑ. Пӗтӗмӗшле лаптӑкӗ 5 108 га танлашать[4].

Ҫурҫӗр енчи чикки Атӑлӑн сылтӑм ҫыранӗпе иртет. Ял тӑрӑхӗн лаптӑкӗпе Енӗш шывӗ юхса иртет[4].

Ял тӑрӑхӗн территоринче Елчӗк заказникӗ вырнаҫнӑ.

Историйӗ

Хурамалта сусӑрсен «Аниш» коопераци эртелӗ ӗҫленӗ[5].

Ял тӑрӑхӗн ялӗсем маларах Шупашкар уесӗн Пукрав вулӑсне кӗнӗ. 1918 ҫулхи кӑрлачӑн 27-мӗшӗнче «О порядке изменения границ губернских, уездных и прочих» РСФСР СНК декретне йышӑннӑ. Асӑннӑ декретпа килӗшӳллӗн 10 ял Пукрав вулӑсӗнчен уйрӑлса Елчӗк вулӑсне йӗркеленӗ, унӑн центрӗ Елчӗк ялӗнче вырнаҫнӑ пулнӑ. 1926 ҫулта асӑннӑ вулӑса пӑрахӑҫланӑ, ялсене Пукрав тата Никольски вулӑсӗсене куҫарнӑ[6].

1917 ҫулхи юпа уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Чӑваш республикинче районсемпе ял канашӗсене йӗркеленӗ. Елчӗк ялне, ҫавӑн пекех ун ҫывӑхӗнчи ялсене те Куславкка районӗнчи Елчӗк ял канашӗн йышне кӗртнӗ. 1962 ҫулхи раштавӑн 20-мӗшӗнчен пуҫласа 1965 ҫулхи пуш уйӑхӗн 14-мӗшӗччен ял канашӗ Вӑрмар районӗнче шутланнӑ[7].

1991 ҫулта ял канашӗсене пӑрахӑҫланӑ хыҫҫӑн Елчӗк ял администрацине йӗркеленӗ. 1997 ҫулта ял администрацийӗсем вырӑнне ял тӑрӑхӗсем туса хунӑ.

Административлӑ-территориллӗ виҫе пек ял тӑрӑхӗн статусне тата чиккисене 1997 ҫулхи раштавӑн 12-мӗшӗнчи 28 №-лӗ «Чӑваш Республикин администрациллӗ-территориллӗ тытӑмлӑхӗ ҫинчен калакан» Чӑваш Республикин саккунӗпе килӗшӳллӗн палӑртнӑ[8]. Муниципалитет виҫи пек унӑн статусӗпе чиккисене 2004 ҫулхи чӳкӗн 24-мӗшӗнчи 37 №-лӗ «Чӑваш Республикин муниципаллӑ виҫисен чиккисене палӑртасси тата вӗсене хула е ял тӑрӑхӗ, муниципаллӑ район тата хула округӗн статусӗпе тивӗҫтересси ҫинчен» Чӑваш Республикин саккунӗпе палӑртнӑ[9].

2022 ҫулхи пушӑн 29-мӗшӗнчи 20 №-лӗ «Чӑваш Республикин Куславкка районӗн муниципаллӑ пӗрлӗхӗсене улӑштарасси ҫинчен тата Чӑваш Республикин «Чӑваш Республикин муниципалитет пӗрлӗхӗсен чиккисене палӑртасси тата вӗсене хула, ял халӑхӗ пурӑнакан вырӑнӑн, муниципалитет районӗн, муниципалитет округӗн тата хула округӗн статусне парасси ҫинчен» Саккунне улшӑнусем кӗртесси ҫинчен» саккунӗпе килӗшӳллӗн ял тӑрӑхне муниципаллӑ виҫе пек пӑрахӑҫланӑ, ку ӗҫе муниципаллӑ района кӗрекен ял-хуласене муниципаллӑ округа пӗрлештерсе муниципаллӑ района улшӑнусем кӗртес тӗлӗшпе туса ирттернӗ[10].

Халӑх йышӗ

Халӑх йышӗ
2010[11]2012[12]2013[13]2014[14]2015[15]2016[16]2017[17]
1934↘1912↘1873↘1855↘1826↘1793↘1749
2018[18]2019[19]2020[20]2021[2]
↘1721↘1645↘1609↘1572

Ял тӑрӑхӗнчи паллӑ ҫынсем

Ял тӑрӑхӗнче ҫуралса ӳснӗ:

Культура

Ял тӑрӑхӗнче Елчӗк вӑтам шкулӗ, «Волга» ача-пӑча музыка шкулӗ, Елчӗк ял культура ҫурчӗ, Хурамал ял фольклор ҫурчӗ вырнаҫнӑ. Ҫавӑн пекех ял клубӗсем Аманикре, Криушра, Мушарта тата Мӑрсакасси ялӗсенче пур[4].

Елчӗк ялӗнче Иоанн Богослов храмӗ ӗҫлет[21].

Ял тӑрӑхӗнче неолитпа бронза ӗмӗрӗнчи ҫын чарӑннӑ вырӑн шутне кӗрекен археологи объекчӗсен ушкӑнӗ, ҫавӑн пекех малтанхи тимӗр ӗмӗрӗнчи тата пирӗн эрӑн пӗрремӗш пинҫуллӑхӗн варрисенче ҫын парӑннӑ вырӑнсем вырнаҫнӑ. Асӑннӑ объектсен ушкӑнне Криуш палӑкӗсен комплексӗ ят панӑ. Ҫавӑн пекех кунта монголсем тапӑнса киличченех йӗркеленӗ Атӑлҫи Пӑлхар ял-хулине тупса палӑртнӑ[22].

Сывлӑх сыхлавӗ

Ял тӑрӑхӗнче Елчӗкри пӗтӗмӗшле практикӑлакан тухтӑрӑн офисӗ (И. Е. Виноградов ячӗллӗ Куславкка тӗп район пульницин уйрӑмӗ) вырнаҫнӑ, тата икӗ фельдшерпа акушер пункчӗ пур: пӗри Аманик ялӗнче, тепри Мушарта[4].

Экономика

Ял тӑрӑхӗнче темиҫе предприяти ӗҫлет:

  • «Карамышевски» ӑратлӑ пулӑ ӗрчетекен хуҫалӑх» УАО[23].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Чувашская Республика. Общая площадь земель муниципального образования. Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи утӑн 8-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2021 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи акан 27-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӑвӑн 2-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Численность населения районов Чувашской Республики (выр.). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗ. Архивланӑ 2015 ҫулхи авӑнӑн 9-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3, 4 Паспорт Карамышевского сельского поселения Козловского муниципального района Чувашской Республики (выр.).
  5. ^ Чувашская энциклопедия (выр.). chuvenc.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫӑвӑн 13-мӗшӗ.
  6. ^ Э.Я. Дмитриева, З.А. Трифонова, Г.Н. Ксенофонтов. Краткая характеристика Козловского района. — «Новое время», 2014. — С. 6-11. — 492 с. — ISBN 978-5-4246-0318-1.
  7. ^ Нестеров В.А. Карамышево. — Чувашское книжное издательство, 1981. — С. 165. — 352 с.
  8. ^ Правительство Чувашской Республики. Закон Чувашской Республики от 19 декабря 1997 года № 28 «Об административно-территориальном устройстве Чувашской Республики» (19 раштавӑн 1997).
  9. ^ Закон Чувашской Республики от 24 ноября 2004 года № 37 «Об установлении границ муниципальных образований Чувашской Республики и наделении их статусом городского, сельского поселения, муниципального района и городского округа». Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи пушӑн 8-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
  10. ^ Закон Чувашской Республики от 29.03.2022 № 20 "О преобразовании муниципальных образований Козловского района Чувашской Республики и о внесении изменений в Закон Чувашской Республики "Об установлении границ муниципальных образований Чувашской Республики и наделении их статусом городского, сельского поселения, муниципального района, муниципального округа и городского округа". Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи акан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи акан 11-мӗшӗ.
  11. ^ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, населённых пунктов Чувашской Республики (выр.). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 27-мӗшӗ.
  12. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2014 ҫулхи ҫӑвӑн 31-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи ҫӑвӑн 16-мӗшӗ.
  13. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов) (выр.). Пӑхнӑ кун: 2013 ҫулхи чӳкӗн 16-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи юпан 12-мӗшӗ.
  14. ^ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2014 ҫулхи ҫурлан 2-мӗшӗ. Архивланӑ 2014 ҫулхи ҫурлан 10-мӗшӗ.
  15. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи ҫурлан 6-мӗшӗ. Архивланӑ 2015 ҫулхи авӑнӑн 23-мӗшӗ.
  16. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (выр.) (5 юпан 2018). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӑвӑн 8-мӗшӗ.
  17. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (выр.) (31 утӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2017 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗ.
  18. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи утӑн 25-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи утӑн 26-мӗшӗ.
  19. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи утӑн 31-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӑвӑн 2-мӗшӗ.
  20. ^ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года (выр.). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи юпан 17-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи юпан 17-мӗшӗ.
  21. ^ Чувашская энциклопедия (выр.). chuvenc.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫӑвӑн 13-мӗшӗ.
  22. ^ Чувашская энциклопедия (англ.). chuvenc.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫӑвӑн 13-мӗшӗ.
  23. ^ Чувашская энциклопедия (выр.). chuvenc.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫӑвӑн 13-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Э.Я. Дмитриева, З.А. Трифонова, Г.Н. Ксенофонтов. Краткая характеристика Козловского района. — «Новое время», 2014. — С. 6-11. — 492 с. — ISBN 978-5-4246-0318-1.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем