Тенюшев Иван Яковлевич

Кун-çулĕ

1923 çулхи кăрлачăн 19-мĕшĕнче Патӑрьел районӗнчи Алманчă ялĕнче çуралнă.

1939-мĕш çулта Патăръел педагогика училищине пĕтерет. 1939-1940 - мĕш çулсенче Елчӗк районӗнчи Аслă Пăла Тимеш пуçламăш шкулĕнче, 1940-1942- мĕш çулсенче

Шӑмалакри 7-çул вĕренмелли шкулта вĕрентнĕ.

Хĕрлĕ Çара 1942 çулта кайнă. Виçĕ хут аманнă. Хастар çапăçнăшăн Конев И.С. маршалтан тав сăмахĕ илтнĕ.

Вӑрҫӑ хыççăн тĕрлĕ вырăнта ĕçленĕ: Патăръел район хаçачĕн яваплă секретарĕ, "Молодой коммунист" хаçат редакторĕ. ССКП Чăваш обкомĕн пичет,телекурав тата радиокалаçу секторĕн пуçлăхĕ.

1951-1955- мĕш çулсенче Чăваш педагогика институтĕнче («Русский язык и литература») вĕренет.

1962 -1964- мĕш çулсенче Мускаври Аслă парти шкулĕнче журналистика факультетĕнче вĕренет.

1963 çулта вăл Чăваш патшалăх университетĕнче чăваш журналисчĕсене хатĕрлеме тытăннă.

Истори ăслăхĕсен кандидачĕ, доцент. Ӑслăлăх енĕпе декан çумĕ, литература тӳрлетӗвӗпе стилистика кафедрин пуçлăхĕ пулнă.

Вуннă çул хушши Чăваш республикин пĕрлĕх корреспонденчĕсен университетне ертсе пынă. Чăваш патшалăх университетĕнче нумай çул хушши вӑрҫӑ ветеранĕсен пĕрлешĕвне ертсе пынӑ.

Ӗçĕсем

Журналистика историйӗ, теорийӗ тата практики енĕпе вунă ытла кĕнеке пичетленĕ. Илемлӗ литература хайлавӗсем те калӑпланӑ.

  • Чăваш АССРĕнчи ялкорсен массaллa рейчĕсем. - Шупашкар: ЧувГУ им. И.Н. Ульянова, 1983.
  • Тенюшев, И. Я. Вĕсем виççĕн çеç юлчĕç 2012 ҫулхи кӑрлачӑн 11-мӗшӗнче архивланӑ. : роман / Шупашкар : Чăваш кĕнеке изд-ви, 2008. – 591 с.
  • Чăвашсен малтанхи публицисчĕсем. - Шупашкар: Чувашкнигоиздат, 1987. (çак кĕнекешĕн С.В.Эльгер премине илнĕ).
  • Чăваш публицистикипе журналистикин аталану тапхăрĕсем. - Шупашкар: - ЧувГУ им. И.Н. Ульянова, 2004

Чыславсем

  • Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ.
  • Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин 1-мĕш шайри орденĕ.
  • "300 лет российской прессы" аcăнмалли паллă.
  • Чăваш республикин культура тава тивĕçлĕ ĕçченĕ (1998).
  • Вучах хаçатăн Алексей Талвир парни (1992).
  • Журалистсен Ҫ. Элекр премийӗн лауреачӗ (1987

Вуламалли

  • Данилов А.П. Журналистами становятся по призванию. Творческая деятельность Ивана Яковлевича Тенюшева. Чебоксары: Изд. Чувашского ун-та, 1998.
  • Журналисты Чувашии. Сборник статей и очерков. - Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2005. - 207 с.: ил.
  • Данилов, А. Тиенӗ лавӗ çăмăл мар : Иван Тенюшев 90 çул тултарчӗ / А. Данилов // Тӑван Атӑл. – 2013. – № 1. – С. 96-97 : сӑн ӳкерчӗк.
  • Тенюшев, И. ЧР культурăн тава тивӗçлӗ ĕçченĕ Иван Тенюшев : [асаилӳсем] / И. Тенюшев ; пичете А. Сенькова хатĕрленĕ // Тӑван Атӑл. – 2013. – № 5. – Прил.: с. 2-11 : сӑн ӳкерчӗксем. –- (Сунтал. Автограф).
  • Призвание длиною в жизнь : [о журналисте Иване Яковлевиче Тенюшеве] // Совет. Чувашия. – 2013. – 18 янв. – С. 3.