Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Гречко Андрей Антонович

Андре́й Анто́нович Гре́чко (1903 ҫулхи юпан 17-мӗшӗнче, Голодаевка ялӗ, Ростов облаҫӗ — 1976 ҫулхи акан 26-мӗшӗнче, Мускав) — совет ҫар пуҫлӑхӗ, патшалӑх тата парти ӗҫченӗ, Совет Союзӗн Маршалӗ (1955). Икӗ хутчен Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1958, 1973), Чехословаки Паттӑрӗ (1969). СССР Хӳтӗлев министрӗ (1967—1976).

Пурнӑҫӗ

1903 ҫулхи юпан 17-мӗшӗнче Голодаевка ялӗнче (халӗ Ростов облаҫӗнчи Куйбышево ялӗ) тимӗрҫӗ ҫемйинче ҫуралнӑ. Хӗрлӗ Ҫарта — 1919 ҫултанпа. Граждан вӑрҫине хутшӑннӑ, 1-мӗш Юланут ҫарӗнче ҫапӑҫнӑ.

1926 ҫулта Ҫурҫӗр Кавказри туҫи халӑхӗсен юланут шкулне, 1936 ҫулта — М. В. Фрунзе ячӗллӗ Ҫар академине, 1941 ҫулта вара РККА Тӗп штабӗн академийӗне вӗренсе пӗтернӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи

Вӑрҫӑ пуҫланнӑ вӑхӑтра Тӗп штабра ӗҫленӗ[4]. 1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче 34-мӗш юланут дивизийӗн командирӗ пулса тӑнӑ, Киев патӗнчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. Каярах Кавказри ҫапӑҫусенче 12-мӗш, 47-мӗш, 18-мӗш тата 56-мӗш ҫарсене ертсе пынӑ.

1943 ҫулхи раштав уйӑхӗнчен пуҫласа вӑрҫӑ вӗҫленичченех 1-мӗш гварди ҫарне ертсе пынӑ. Вӑл ертсе пынипе ҫар Украина, Польша тата Чехословаки ҫӗрӗсене тӑшманран ирӗке кӑларма хутшӑннӑ.

Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи хӗсмет

1945 ҫултанпа Киев ҫар округӗн ҫарӗсене ертсе пынӑ. 1953—1957 ҫулсенче Германири совет ҫарӗсен ушкӑнӗн Тӗп командующийӗ пулнӑ. 1957 ҫулта ӑна СССР Хӳтӗлев министрӗн пӗрремӗш ҫумӗ пулма лартнӑ.

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1958 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе паттӑрлӑхпа хастарлӑхшӑн А. А. Гречкона Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ, ҫавӑн пекех Ленин орденӗ тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медаль парса чысланӑ.

1960—1967 ҫулсенче Варшава килӗшӗвӗн ҫӗршывӗсен Пӗрлештернӗ Хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсен Тӗп командующийӗ пулнӑ. 1967 ҫултан пуҫласа виличченех СССР Хӳтӗлев министрӗ пулса ӗҫленӗ. 1973 ҫулхи юпан 16-мӗшӗнче иккӗмӗш хут «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медале тивӗҫнӗ.

1976 ҫулхи акан 26-мӗшӗнче вилнӗ. Мускаври Хӗрлӗ лапамра Кремль хӳми ҫумӗнче пытарнӑ.

Хисепӗсем

Астӑвӑм

  • Ростов облаҫӗнчи Куйбышево ялӗнче тата Чехири Дукляри Паттӑрсен аллейинче унӑн бронза бюстне вырнаҫтарнӑ[5].
  • Мускавра, Крымскра, Славянскра, Ровеньки хулисенче унӑн ятне панӑ урамсем пур.
  • Унӑн ячӗпе карапа ят панӑ, тӗрлӗ хуласенче мемориал хӑмисем вырнаҫтарнӑ.

Мемуарсем

  • Гречко А. А. . — Воениздат, 1970. — 432 с. — 100 000 экз.
    • . — М.: Воениздат. — 484 с. — 100 000 экз.
  • Гречко А. А. . — М.: Воениздат. — 584 с. — 400 000 экз.
  • Гречко А. А. . — М.: Воениздат. — 424 с. — 50 000 экз.
    • . — М.: Воениздат. — 424 с. — 50 000 экз.
    • . — М.: Воениздат. — 524 с. — 50 000 экз.
    • . — М.: Воениздат. — 496 с. — 100 000 экз. — (невысокую оценку книге давал маршал Г. К. Жуков[6])

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3 ГРЕЧКО // Большая российская энциклопедия (выр.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.
  2. ^ Andrej Antonowitsch Gretschko // Filmportal.de — 2005.
  3. ^ Andrei Antonowitsch Gretschko // Brockhaus Enzyklopädie (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. ^ Гречко А. А. 25 лет тому назад. // Военно-исторический журнал. — 1966. — № 6. — С.11-12.
  5. ^ А. А. Гречко // Подвиг народа : Памятники Великой Отечественной войны, 1941—1945 гг. / Сост. и общ. ред. В. А. Голикова. — М. : Политиздат, 1980. — С. 189. — 318 с.
  6. ^ Газета «Северная Осетия» // Гость «СО» 2012 ҫулхи авӑнӑн 10-мӗшӗнче архивланӑ..

Вуламалли

Великая Отечественная. Комдивы [Текст] : военный биографический словарь : в 5 т. / Д. А. Цапаев (рук.) и др. ; под общ. ред. В. П. Горемыкина. — М. : Кучково поле, 2011. — Т. 1. — С. 131—132. — 736 с. — 200 экз. — ISBN 978-5-9950-0189-8.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

п • с • т
Совет Союзĕн Маршалĕсем
Погон Маршала

Ворошилов • Тухачевский1,2 • Будённый • Егоров • Блюхер • Тимошенко • Кулик1,2 • Шапошников • Жуков • Василевский • Сталин • Конев • Говоров • Рокоссовский • Малиновский • Толбухин • Мерецков • Берия1 • Соколовский • Булганин1 • Баграмян • Бирюзов • Гречко • Ерёменко • Москаленко • Чуйков • Захаров • Голиков • Крылов • Якубовский • Батицкий • Кошевой • Брежнев • Устинов • Куликов3 • Огарков • Соколов3 • Ахромеев • Куркоткин • Петров3 • Язов3

1 Хисепе çухатнисем      2 Хисепе тавăрнисем      3 Халĕ пурăнакансем     

Категорисем