Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Кервен Василий Гаврилович

Васи́лий Гаври́лович Ке́рвен (чӑн хушамачӗ — Кошкин; ҫур. 1949 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗ) — совет саманин тата Раҫҫейӗн чӑваш сӑвӑҫи, прозаикӗ, тӑлмачӗ тата журналисчӗ. СССР Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн пайташӗ (1987), Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (1999), М. Трубина ячӗллӗ литература премийӗн лауреачӗ (2002)[1][2].

Пурнӑҫӗ

Василий Гаврилович Кошкин 1949 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗнчи Патӑрьел районне кӗрекен Упамса ялӗнче ҫуралнӑ[3].

1969–1971 ҫулсенче Совет ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ[4].

1977 ҫулта И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн историпе филологи факультетне вӗренсе пӗтернӗ[1][2].

Ӗҫӗ-хӗлне республикӑри кӑларӑмсен редакцийӗсенче пуҫланӑ. «Пионер сасси» (халӗ «Тантӑш») хаҫатра литература тата ӳнер уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ пулса ӗҫленӗ (1976–1983), кайран «Хатӗр пул» (халӗ «Самант») журналта вӑй хунӑ (1983–1989)[4][2]. Малалла Чӑваш Ен Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗ ҫумӗнчи литература консультанчӗ, Шупашкар хулинчи 29-мӗш вӑтам шкулта вӗрентекен пулса ӗҫленӗ[1].

1995-2011 ҫулсенче Раҫҫей коопераци университечӗн Шупашкарти коопераци институчӗн (филиалӗн) доценчӗ пулса ӗҫленӗ. Ҫак тапхӑрта вӑл ҫавӑн пекех «Парус» литература тата пултарулӑх клубне ертсе пынӑ[2]. 2011-2017 ҫулсенче «Тӑван Атӑл» журналӑн редакторӗ пулнӑ[1][2].

Пултарулӑхӗ

Василий Кервен 1973 ҫултанпа республика прессинче тата ушкӑнпа кӑларнӑ хайлавсен пуххисенче пичетленме пуҫланӑ[4]. Унӑн «Туйӑм» ятлӑ пӗрремӗш уйрӑм сӑвӑ кӗнеки 1982 ҫулта пичетленсе тухнӑ[3][1]. Хӑйӗн хайлавӗсенче вӑл юратупа туслӑх, Тӑван Ҫӗршыв умӗнчи тивӗҫ ҫинчен ҫырать. «Ҫынсем» роман-эссере (1991) автор нацисен тӗрлӗлӗхӗпе этемлӗхӗн пӗрлӗхӗ ҫинчен шухӑшлать[1][2].

Вӑл юрӑ ҫыракан сӑвӑҫ пек анлӑ палӑрнӑ. Унӑн сӑввисемпе «Шупашкарти коопераци институчӗн гимнӗ» (композиторӗ Ю. Кудаков), «Хура пилеш» (Б. Салмин), «Асамлӑ алӑксем» (Н. Тимофеев), «Кил илемӗ» (Г. Маркиянов), «Пирӗн телей» (Н. Романов) тата ытти юрӑсене те ҫырнӑ[3][5].

Куҫару ӗҫӗ-хӗлӗ

Василий Кервене чӑваш литературинче чи хастар ӗҫлекен тӑлмачсенчен пӗри пек пӗлеҫҫӗ. Вӑл чӑвашла вырӑс классикӗсен хайлавӗсене куҫарнӑ, вӗсен шутӗнче — А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Ф. И. Тютчев, С. А. Есенин тата О. Э. Мандельштам[1][3]. Ҫавӑн пекех вӑл СССР халӑхӗсен поэзийӗ патне те ҫаврӑннӑ — В. Ванюшевӑн, Ю. Левановӑн, С. Михалковӑн, А. Алланазаровӑн, О. Григорянӑн, Р. Минуллинӑн сӑввисене чӑвашла куҫарнӑ[2].

Унӑн куҫару ӗҫӗсен йышӗнче «Иссумбоси» япун халӑх юмахне сӑвӑлла куҫарни уйрӑмах палӑрса тӑрать[1].

2024 ҫулта, хӑйӗн 75 ҫулхи тата А. С. Пушкинӑн 225 ҫулхи юбилейӗсене палӑртнӑ май, Кервен куҫарусен «Асрах асамӗ ҫав самантӑн…» кӗнекине пичетлесе кӑларнӑ. Кӗнекене аслӑ вырӑс сӑвӑҫин суйласа илнӗ сӑввисем, ҫавӑн пекех «Евгений Онегин» сӑвӑлла романри ҫутҫанталӑка сӑнарлакан йӗркесене чӑвашла куҫарнисем кӗнӗ[6].

Суйласа илнӗ хайлавӗсем

  • «Туйӑм» — 1982 ҫул[3].
  • «Хӗври хӗвел» — 1987 ҫул[4].
  • «Ҫынсем» (роман-эссе) — 1991 ҫул[1].
  • «Асамлӑ мӑлатук» — 2015 ҫул[2].
  • «Ӑс парать саспалли» — 2015 ҫул[2].
  • «Асамлӑ алӑксем» — 2016 ҫул[2].
  • «Аслати чечекӗ» (повеҫсемпе калавсем) — 2018 ҫул[2][7].

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 Памятные даты: 70 лет со дня рождения Кервеня (Кошкина) Василия Гавриловича. Официальный портал органов власти Чувашской Республики (17 нарӑсӑн 2019). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 Кервень, Василий Гаврилович (писатель). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Писатели, поэты Чувашии - юбиляры 2004 г. Василий Кервень. Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Кервень Василий Гаврилович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  5. ^ Буклет к юбилею знаменитого земляка. Официальный портал органов власти Чувашской Республики (19 нарӑсӑн 2019). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  6. ^ Презентация книги «Асрах асамӗ ҫав самантӑн…» Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.
  7. ^ 19 февраля в Национальной библиотеке состоялся творческий вечер Василия Кервеня. Чувашский государственный институт гуманитарных наук (20 нарӑсӑн 2019). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 24-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Айдаш, Ю. Сумлă шухăш, янравлă чĕлхе / Ю. Айдаш // Чăваш ен. – 1999. – 20–27 пуш (№ 11). – С. 5.
  • Айдаш, Ю. Чун çырăвне вулаттарать поэт... / Ю. Айдаш // Тăван Атăл. – 1999. – № 2. – С. 49–50.
  • Василий Кервен // Çилçунат. – 1999. – № 1–2. – С. 15.
  • Кервен, В. Г. Çыравçă – вăхăт тÿри / В.Кервен ; И.Чермаков калаçнă // Хыпар. – 1999. – 18 нарăс.
  • Кервен, В. «Турă мана çынна усал тăвас кăмăл уйăрса паманнишĕн хама телейлĕ теме пултаратăп» / В. Кервен ; Л.Филиппова калаçнă // Тантăш. – 1999. – 18 нарăс (№ 8). – С. 4. – Сăн ÿкерчĕк пур.
  • Киданов, В. Упамса сăвăçи / В.Киданов // Авангард (Патăрьел р–нĕ). – 1999. – 20 нарăс.
  • Романов, Б. Пурнăç тĕррисем / Б. Романов // Ялав. – 1982. – № 8. – С. 32.
  • Чермаков, И. «Этемлĕх, таврăн çын патне!» / И. Чермаков // Ялав. – 1999. – № 7. – С. 86–91.
  • Исмуков, Н. Василий Кервень / Н. Исмуков // Студен. вестн. – 1999. – Апр. (№ 15).

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем