Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Краснов Георгий Васильевич

РУВИКИ-ре ҫак хушаматлӑ ытти ҫынсем пирки те статьясем пур: Краснов.

Краснов Георгий Васильевич (1937 ҫулхи кӑрлачӑн 30-мӗшӗ, Eтĕрнe районĕ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики — 2012 ҫулхи авӑнӑн 3-мӗшӗ, Шупашкар) — чӑваш ҫыравҫи, прозаикӗ, драматургӗ, публицисчӗ, педагогӗ, журналист. Чӑваш Республикин халӑх ҫыравҫи, филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ (2003 ҫул)[1][2].

Пурнӑҫӗ

Георгий Краснов 1937 ҫулхи кӑрлачӑн 30-мӗшӗнче Чӑваш Республикинчи Етӗрне районӗнчи Йӗрхкасси ялӗнче ҫуралнӑ. Ҫӗрпӳри ял хуҫалӑх техникумӗн уй-хир ӗҫӗсен уйрӑмне (1955 ҫул), унтан М. В. Ломоносов ячӗллӗ МПУ-н журналистика факультетне (1967 ҫул) вӗренсе пӗтернӗ[1].

Ӗҫ ҫулне тӑван ялӗнче МТС агрономӗ тата колхоз председателӗн ҫумӗ пулса пуҫланӑ (1955–1956 ҫулсем). 1956–1958 ҫулсенче Германири совет ҫарӗсен ушкӑнӗнче вӑрттӑн ӗҫ хутне тытса пыракан шифровальщик пулса хӗсметре тӑнӑ. 1958–1959 ҫулсенче «Заполярный» совхоз агрономӗ тата Воркутари «Воркутауголь» комбинатӑн 30-мӗш шахтин проходчикӗ пулса ӗҫленӗ[1].

Шупашкара куҫса килсен, 1959–1971 ҫулсенче Чӑваш АССР Министрсен Канашӗн телекурав тата радиокалаҫу комитечӗн тӗп редакторӗ тата председателӗн ҫумӗ пулса вӑй хунӑ. 1980–1985 ҫулсенче — «Тӑван Атӑл» журналӑн тӗп редакторӗ. 1990–1991 ҫулсенче — Чӑваш АССР Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн правлени председателӗ. РСФСР Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн правленипе секретариат пайташӗ, СНГ ҫӗршывӗсенчи ҫыравҫӑсен пӗрлӗхӗсен тӗнчери сообществин ӗҫтӑвкомӗн пайташӗ пулнӑ (1991–1996 ҫулсем)[1].

1969 ҫултанпа — СССР Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн пайташӗ.

Педагогика ӗҫ-хӗлӗпе те аппаланнӑ: Г. С. Лебедев ячӗллӗ Чӑваш республикинчи лицей-интернатра вӗрентнӗ, Чӑваш республикинчи вӗренӳ институчӗн аслӑ вӗрентекенӗ пулнӑ. 1995 ҫултанпа — профессор, 2005 ҫултанпа — И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн журналистика факультетӗнчи профессорӗ[1][2].

Пӗрремӗш сӑввисене 1953 ҫулта Ҫӗрпӳ районӗн хаҫатӗнче пичетленӗ, ун хыҫҫӑн унӑн очеркӗсемпе калавӗсем республикӑри хаҫатсемпе журналсенче тухма пуҫланӑ[1]. Тӗрлӗ жанрпа 30 ытла кӗнеке ҫырса кӑларнӑ.

Хисепӗсем

Ӗҫӗсем

Романсемпе повеҫсем

Чӑвашла:

  • «Ҫамрӑклӑх пӗрре килет» [роман] (1974 ҫул) — Ҫӗнӗ Шупашкара тӑвакансем пирки[1].
  • «Ӗмӗр тикӗс килмест» [роман] (1979 ҫул).
  • «Кӗвӗҫӗкене кӗве ҫиет» [роман] (1981 ҫул).
  • «Телей патне виҫӗ ҫухрӑм» [роман] (1983 ҫул).
  • «Ҫитетпӗр хӗрӗхе, иртетпӗр хӗрӗхрен» [роман] (1985 ҫул).
  • «Пуҫсӑр юланутсен эскадронӗ» [роман] (1990 ҫул) — С. Павлов мичман пирки ҫырнӑ приключениллӗ роман[1].
  • «Июнь вӗҫӗнчи виҫӗ кун» (1992 ҫул) — трактор савутне тӑвакансем пирки[1].
  • «Шупашкар хӑҫан тата мӗнле пуҫланнӑ» (1993 ҫул) — паллӑ Ефремов купса пирки[1].
  • «Карач Иванов тата Берия» (1992 ҫул) — документлӑ-илемлӗ повесть[1].
  • «Чутай чӑвашӗпе Камо тата Сталин» (2002 ҫул)[1].
  • «Ҫӗрле лартнӑ улмуҫҫи» [лирикӑллӑ повесть] (2006 ҫул)[1].
  • «Хӗрлӗ тюльпан» [лирикӑллӑ повесть] (2007 ҫул)[1].
  • «Ҫӑлтӑр ҫинчен аннӑ чӑвашсем»[2].

Вырӑсла:

  • «Молодость не повторяется» [роман] (1978 ҫул).
  • «Тают снега» [роман] (М.: Современник, 1980 ҫул).
  • «Всё от любви» [роман] (1986 ҫул).

Приключениллӗ, фантастикӑллӑ тата детективлӑ хайлавсем

  • «Асамлӑ ҫӑлкуҫ» [ӑслӑлӑхпа фантастика повеҫӗ] (1966 ҫул)[1].
  • «Инҫетри сасӑсем» [ӑслӑлӑхпа фантастика повеҫӗ тата калавсем] (1967 ҫул)[1].
  • «Катӑк чӗлӗм» [приключениллӗ повеҫсем] (1972 ҫул)[1].
  • «Шывармань» [ачасем валли ҫырнӑ приключениллӗ повесть] (1983 ҫул)[1].
  • «Шыв типнӗ ҫул» (1979 ҫул) — детективлӑ повесть[1].
  • «Кавар» [ачасем валли ҫырнӑ приключениллӗ повесть] (2004 ҫул)[1].
  • «Операция „Сломанная трубка“» (М.: Детская литература, 1982 ҫул) — вырӑсла.
  • «Дуэль»[2].

Драматурги тата либретто

Теле- тата радиопьесӑсем

  • Нумай сериллӗ телепьесӑсем: «Элеш» (1967 ҫул), «Тайна старого замка» (1968 ҫул), «Чужая» (1969 ҫул) — вӗсене Чӑваш телевиденипе кӑтартнӑ[1].
  • 30 ытла радиопьеса[1].

Монографисем тата ӑслӑлӑх ӗҫӗсем

  • «Горизонты» (1996 ҫул)[1].
  • «Илемлӗ текст поэтики» (2005 ҫул)[1].
  • «Чувашский очерк» 2 кӗнекепе (2006 ҫул)[1].
  • «Вӑрҫӑ очеркӗсем» (2007 ҫул)[1].
  • «Чӑваш литературинчи вӑрҫӑ очеркӗсем»[2].
  • «Чувашский очерк»[2].

Куҫарусем

Г. В. Красновӑн илемлӗ хайлавӗсене вырӑс, белорус, украин, грузин, кӑркӑс, осетин, балкар, авар, тутар, пушкӑрт, ҫармӑс тата ытти чӗлхесем ҫине куҫарнӑ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34 Краснов Георгий Васильевич. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Краснов, Георгий Васильевич (писатель). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.

Вуламалли

  1. «Чăваш литературин антологийĕ», составители: Д. В. Гордеев, Ю. А. Силэм. Шупашкар, 2003. ISBN 5-7670-1279-2.
  2. Муравьев, В. "И в шестьдесят быть молодым как в тридцать..." / В. Муравьев, Г. Мытиков, В. Соколов // Знамя труда (Ядрин. р–н). – 1997. – 30 янв.
  3. Ялкир, П., Краснов Георгий Васильевич // Ялкир, П. Литературный мир Чувашии / П. Ялгир. – Шупашкар, 2005. – С. 52.
  4. Георгий Краснов : [биобиблиогр. справка]. – Чебоксары : Изд-во Чуваш. обкома КПСС, [б. г.] – (Писатели советской Чувашии).
  5. Петрова, Роза Николаевна. Г. Красновпа Г. Желтухинӑн "Пурнӑҫ иккĕ килмест" кӗнекинчи фольклорпа сӑмах вĕҫҫĕн ҫӳрекен педагогика [Текст] : [монографи] / Р. Н. Петрова, 1999. - 164 с.
  6. Абрамов, А. Киркоров ĕмĕтне пурнăçланă Георгий Краснов / А. Абрамов // Çамрăксен хаçачĕ. – 2007. – 16 кăрлач (№ 6). – С. 10.
  7. Алексеева, И. Антотан чӑвашӗсем Ҫӗр ҫинчисемшӗн тӗслӗх / И. Алексеева // Ҫамрӑксен хаҫачӗ. – 2012. – 30 чӳк (№ 47). – С. 13.
  8. Георгий Васильевич Краснов [некролог] // Хыпар. – 2012 – 5 авӑн. – С. 4.
  9. Данилов, А. П. Публицист кӑна мар, роман ӑсти те // Данилов, А. П. Публицистикӑпа илемлӗ литература ыйтӑвӗсем / А. П. Данилов. – Шупашкар, 2002. – С. 90-124.
  10. «Ӗне усрамасӑрах сӗт туса илӗпӗр» / О. Дюкина хатӗрленӗ // Ҫамрӑксен хаҫачӗ. – 2011. – 14 кӑрлач (№ 1). – С. 5.
  11. Желтухин, Г. Халăх юратакан çыравçă : ЧР халăх писателĕ Георгий Краснов 70 çул тултарчĕ / Г. Желтухин // Хыпар. – 2007. – 30 кăрлач. – С. 4.
  12. Краснов, Г. «Ĕмĕтĕмсем пур-ха» / Г. Краснов // Ялав. – 1995. – № 1. – С. 118-119.
  13. Краснов, Г. Масхадов чăвашла калаçать / Г. Краснов // Хыпар. – 1997. – 31 кăрлач. – С. 2.
  14. Краснов,Г. Çирĕм икĕ çĕршыва янă çырусем / Г. Краснов // Тăван Атăл. – 1996.– №3. – С. 7-9.
  15. Краснов, Г. «Хыпар» хаçат манăн çула уçрĕ / Г. Краснов // Хыпар. – 2006. – 10 пуш. – С. 10.
  16. Краснов, Г. В. Ачасемшĕн те, çитĕннисемшĕн те интереслĕ / Г. В. Краснов // Тантăш. – 2008. – 13 пуш (№ 10). – С. 5.
  17. Краснов, Г. В. Георгий Краснов: «Малашлăха чиперех куратăп» / Г. В. Краснов ; И. Митта калаçнă // Тăван Атăл. – 2007. – № 1. – С. 53-57.
  18. Кротова, Т. Нумай енлӗ талант / Т. Кротова // Хыпар. – 2012. – 31 кӑрлач. – С. 1.
  19. Никифоров, Г. Л. Ырӑ ят хӑварчӗ : (Чӑваш халӑх писательне Георгий Краснова асра тытса) / Г. Л. Никифоров // Халӑх шкулӗ = Народная школа. – 2013. – № 4. – С. 30-32 : фот.
  20. Николаева, Е. Асаттесене аса илтерекен профессор / Е. Николаева // Тантӑш. – 2011. – 23 ҫӗртме (№ 25). – С. 3.
  21. Писатель, журналист, драматург // Ульяновец. – 2012. – 2 февр. (№ 5/6). – С. 3.
  22. Чăваш халăх писательне Георгий Краснов профессора : [сăвă] // Капкан = Капкăн. – 2007. – № 7-8. – С. 20.
  23. Афанасьев, П. Краснов Георгий Васильевич // Афанасьев, П. Писатели Чувашии / П. Афанасьев. – Чебоксары, 2006. – С. 211-213.
  24. Данилов, А. П. Георгий Васильевич Краснов: 1937. От заметки до романа / А. П. Данилов // Писатели. – Чебоксары, 2008. – С. 180-188. – (Б-ка Президента Чуваш. Респ. ; т. 6).
  25. Игнатьева, Р. К. Краснов Георгий Васильевич / Р. К. Игнатьева // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2008. – Т. 2 : Ж-Л. – С. 347-348.
  26. Краснов Георгий Васильевич // Краткая ядринская энциклопедия. – Чебоксары, 2006. – С. 124.
  27. Краснов Георгий Васильевич // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. – Чебоксары, 2014. – С. 222-223.
  28. Краснов Георгий Васильевич // Who is Who в России : [биогр. энцикл. успеш. людей России]. – 5-е изд. – Zug, 2011. – С. 1203-1204.
  29. Он никогда не унывал : [ушел из жизни профессор Георгий Васильевич Краснов] // Грани. – 2012. – 13 сент. – С. 5.
  30. Петрова, Л. Писателю подарили парк : [об открытии парка отдыха имени чувашского писателя Георгия Краснова в деревне Салугино Ядринского района] / Л. Петрова // Совет. Чувашия. – 2008. – 28 авг. – С. 6, 15.
  31. Светлой памяти Краснова Георгия Васильевича // Совет. Чувашия. – 2012. – 5 сент. – С. 4.
  32. Светлой памяти профессора Георгия Васильевича Краснова : [некролог] // Ульяновец. – 2012. – 6 сент. (№ 45). – С. 8.
  33. Соколов, В. Народному писателю Чувашии Георгию Краснову – 70 лет / В. Соколов // Знамя труда (Ядрин. р-н). – 2007. – 31 янв. – С. 2.
  34. Чернышева, А. «Прожитого не пережить...» / А. Чернышева // Ульяновец. – 2006. – 25 янв. – С. 8.
  35. Ялгир, П. Краснов Георгий Васильевич // Ялгир, П. Литературный мир Чувашии / П. Ялгир. – Чебоксары, 2005. – С. 52.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

п • с • т
Чăваш Енĕн халăх çыравçисем тата сăвăçисем
Чăваш АССР халăх çыравçи Ильбеков Николай Филиппович (1970) • Агаков Леонид Яковлевич (1974) • Артемьев Александр Спиридонович (1980) • Терентьев Николай Терентьевич (1980) • Алендей Василий Степанович (1983) • Осипов Пётр Николаевич (1984) • Таллеров Лаврентий Васильевич (1988) • Емельянов Анатолий Викторович (1990) • Афанасьев Фёдор Ермилович (Хветӗр Уяр) (1990)
Чăваш АССР халăх сăвăçи Шелепи Николай Иванович (1936) • Элкер Семён Васильевич (1940) • Ухсай Яков Гаврилович (1950) • Хусанкай Пётр Петрович (1950) • Алга Александр Егорович (1970) • Шумков Степан Антонович (1974)
Чăваш ССР халăх сăвăçи Давыдов-Анатри Василий Иванович (1990)
Чăваш Республикин халăх çыравçи Юхма Михаил Николаевич (1993) • Айхи Геннадий Николаевич (1994) • Краснов Георгий Васильевич (2003) • Гордеев Денис Викторович (2008) • Павлов Сергей Лукиянович (2013) • Кипеч Анатолий Ильич (2016)
Чăваш Республикин халăх сăвăçи Ефимов Георгий Андреевич (1996) • Галкин Александр Алексеевич (1997) • Афанасьев Порфирий Васильевич (1998) • Сементер Юрий Семёнович (1999) • Туркай Валерий Владимирович (2003) • Исмуков Николай Аверкиевич (2008) • Сарпи Раиса Васильевна (2021) • Асамат Светлана Васильевна (2021) • Теветкел Николай Александрович (2022)
п • с • т
«Тăван Атăл» журналăн тĕп редакторĕсем
п • с • т
Чăваш Республикин çыравçăсен пĕрлешĕвĕн ертÿçисем
Золотов Н.Я. (1923-1925) • Золотов А.И. (1925-1933) • Николай Шупуççынни (1933-1934) • Данилов Н.Ф (1934) • Данилов Д.Д (1935) • Петтоки Андрей Трофимович (1935-1936) • Уйӑп Мишши (1937-1939) • Эсхель Аркадий Александрович (1940-1944) • Тукташ И.С (1945-1946) • Эсхель Аркадий Александрович (1946-1950) • Агаков Леонид Яковлевич (1950-1952) • Уйӑп Мишши (1952-1954) • Талвир Алексей Филиппович (1954-1958) • Хуcанкай П.П (1958-1960) •Алга Александр Егорович (1960-1967) •Дедушкин Н.С (1967-1978) Емельянов Анатолий Викторович (1978-1986) • Афанасьев Порфирий Васильевич (1986-1990) •Краснов Георгий Васильевич (1990-1991) • Юхма Мишши (1991- ...) • Филиппова Лидия Ивановна (? — 2021) • Элмен, Улькка (2021 — ...)
п • с • т
Чăваш Комсомолĕн Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ премин лауреачĕсем
Ушкăнсем
Ҫынсем
Агаков Леонид Яковлевич (1967)  • Збанацкий Григорий Олиферович (1967)  • Григорьева Нина Ильинична (1967)  • Хирбю Григорий Яковлевич (1967)  • Морева Татьяна Григорьевна (1976)  • Васильев Александр Георгиевич (1987)  • Галкина Валентина Митрофановна (1968)  • Воробьёв Алексей Александрович  • Емельянов Анатолий Викторович (1975)  • Краснов Георгий Васильевич  • Орлов Георгий Фёдорович  • Заломнов Пётр Дмитриевич  • Захаров Виталий Николаевич  • Матросов Юрий Петрович  • Серёгина Ольга Витальевна  • Айташ Юрий Григорьевич  • Трощенко Владимир Николаевич  • Григорьев Николай Данилович (1970)  • Афанасьев Порфирий Васильевич (1982) • Сементер Юрий Семёнович (1983)  • Хусанкай Пётр Петрович (1969)  • Хусанкай Атнер Петрович (1989)  • Ювенальев Юрий Ювенальевич  • Кондратьев Михаил Григорьевич  • Захаров Виталий Николаевич  • Краснов Георгий Васильевич  • Туркай Валерий Владимирович  • Чураков Владимир Дмитриевич  • Смолин Анатолий Семенович  • Чекушкин Владимир Иванович (1984)  • Асамат Светлана Васильевна (1989)  • Сарпи Раиса Васильевна (1987)  • Быков Борис Петрович  • Кудаков Юрий Дмитриевич  • Мадуров Фёдор Иванович  • Филиппов Орест Иванович  • Павлов Пётр Васильевич  • Иванов Иван Геннадьевич (1983)  • Матросов Юрий Петрович (1986)  • Шалунов Евгений Петрович (1978)  • Тарасов Арсений Алексеевич (1997)

Категорисем