Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Пурхи Ахван

Пурхи Ахван (паспорчĕпе Афанасьев Порфирий Васильевич, 1942 çулхи нарӑс, 20, Çĕнĕ Йĕлмел ялĕ, Тутар АССР, Çарăмсан районĕ çуралнă) — чăваш ҫыравҫи, сăвăçи, драматургӗ, тăлмачи.

СССР ÇП пайташĕ (1977), Çеçпĕл ячĕллĕ преми лауреачĕ (1982), Чăваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ (1992), Чăваш Республикин Патшалăх премийĕн лауреачӗ (2001), Ф. Карим ячӗллӗ преми лауреачĕ (1998), И.Я. Яковлев ячӗллӗ преми лауреачӗ (2002), Трубина Марфи ячӗллӗ преми лауреачӗ. Пĕтĕм тĕнчери тӗнче халӑхӗсен ăс-хакӑл академийӗн пайташӗ.

Пурнăçĕ

1942 çулхи нарăсăн 20-мĕшĕнче Тутарстанăн Çарăмсан районĕнчи Çĕнĕ Йĕлмел ялĕнче çуралнă.

1964 çулта Хусанти педагогика институтĕнче, 1976 çулта КПСС ТК çумӗнчи партин Аслă шкулĕнчи журналистика факультетӗнчен вӗренсе тухнă.

Шкулта ачасене вĕрентнĕ, Çарăмсан район хаçачĕн редактор çумĕ пулнă. 1967 çулта Шупашкара куçса килнĕ. «Коммунизм ялавĕ» хаçатăн (1967-1974, 1976-1977) редакцисенче ĕçленĕ. Хатĕр пул журналăн редакторĕ, Чăваш Енĕн ÇП правленин председателĕ (1986-1990), Чăваш Радиовĕн тата Чăваш кĕнеке издательствин тĕп редакторĕ пулса ĕçленĕ. Чăваш Республикин Пичетпе информаци политики министрĕн çумĕнче вăй хунă.

Чăваш Республикин профессиллӗ çыравçăсен пĕрлешĕвĕн правлени председателĕ çумӗ пулнӑ.

2026 ҫулхи нарӑсӑн 14-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ[1]. Чӑваш халӑх сӑвӑҫипе 2026 ҫулхи нарӑҫӑн 16-мӗшӗнче сывпуллашнӑ[2].

Пултарулăхĕ

Вильям Шекспирăн «Виндзорские проказницы» комедине, Л. Леоновăн «Нашествие» тата В. Распутинăн «Деньги для Марии» пьесисене чăвашла куçарнă. Ку авторсемсĕр ытти çыравçăсен ĕçĕсене те чăвашла куçарнă.

«Сан ятупа» (1986) сăвăллă трагедие Чăваш драма театрĕнче лартнă. Унăн «Пырса курăр хăнана», «Кĕрхи туслăх» тата ытти сăввисенчен юрă кĕвĕленĕ.

Пичетленсе тухнă кĕнекисем:

  • «Çарăмсан кĕввисем» (1975)
  • «Вучах» (1978)
  • «Чун çути» (1980)
  • «Пурăн юрату!» (1985)
  • «Хĕвел хапхи» (1988)
  • «Чирмешәннән бер йотым су» (Çарăмсан сыпкăм шывĕ) (1990, тутар чӗлхипе)
  • «Тав» (1999)

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ Таисия Ташней. Порфирий Афанасьев пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Чӑваш халӑх сайчӗ (14 нарӑсӑн 2026). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 15-мӗшӗ.
  2. ^ Таисия Ташней. Порфирий Афанасьевпа ыран сывпуллашӗҫ. Чӑваш халӑх сайчӗ (15 нарӑсӑн 2026). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 15-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Афанасьев, П. В. Дари добро : народный поэт Чувашии = Çынна ырă ту : чăваш халăх поэчĕ Порфирий Афанасьев / [П. В. Афанасьев ; сост. серии и авт. предисл.] Н. Григорьев ; [пер. В. Овчарова и др.]. – Чебоксары : [Новое Время], 2011. – 357 с.[1] 2016 ҫулхи раштавӑн 23-мӗшӗнче архивланӑ.
  • Кузьмина, И. Ентешĕсен хисепĕ / И. Кузьмина // Тăван Атăл. – 2012. – № 12. – С. 109-111.
  • Афанасьев Порфирий Васильевич // Чуваши Татарстана = Тутарстан чăвашĕсем : [кн.-альбом]. – Чебоксары, 2006. – C. 490.
  • Афанасьев Порфирий Васильевич // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. – Чебоксары, 2014. – С. 36-37.
  • Афанасьев, П. Афанасьев Порфирий Васильевич // Афанасьев, П. Писатели Чувашии / П. Афанасьев. – Чебоксары, 2006. – С. 46-48.
  • Никитин, В. П. Афанасьев Порфирий Васильевич / В. П. Никитин // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2006. – Т. 1 : А-Е. – С. 156-157.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

п • с • т
Чăваш Республикин çыравçăсен пĕрлешĕвĕн ертÿçисем
Золотов Н.Я. (1923-1925) • Золотов А.И. (1925-1933) • Николай Шупуççынни (1933-1934) • Данилов Н.Ф (1934) • Данилов Д.Д (1935) • Петтоки Андрей Трофимович (1935-1936) • Уйӑп Мишши (1937-1939) • Эсхель Аркадий Александрович (1940-1944) • Тукташ И.С (1945-1946) • Эсхель Аркадий Александрович (1946-1950) • Агаков Леонид Яковлевич (1950-1952) • Уйӑп Мишши (1952-1954) • Талвир Алексей Филиппович (1954-1958) • Хуcанкай П.П (1958-1960) •Алга Александр Егорович (1960-1967) •Дедушкин Н.С (1967-1978) Емельянов Анатолий Викторович (1978-1986) • Афанасьев Порфирий Васильевич (1986-1990) •Краснов Георгий Васильевич (1990-1991) • Юхма Мишши (1991- ...) • Филиппова Лидия Ивановна (? — 2021) • Элмен, Улькка (2021 — ...)
п • с • т
Чăваш Комсомолĕн Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ премин лауреачĕсем
Ушкăнсем
Ҫынсем
Агаков Леонид Яковлевич (1967)  • Збанацкий Григорий Олиферович (1967)  • Григорьева Нина Ильинична (1967)  • Хирбю Григорий Яковлевич (1967)  • Морева Татьяна Григорьевна (1976)  • Васильев Александр Георгиевич (1987)  • Галкина Валентина Митрофановна (1968)  • Воробьёв Алексей Александрович  • Емельянов Анатолий Викторович (1975)  • Краснов Георгий Васильевич  • Орлов Георгий Фёдорович  • Заломнов Пётр Дмитриевич  • Захаров Виталий Николаевич  • Матросов Юрий Петрович  • Серёгина Ольга Витальевна  • Айташ Юрий Григорьевич  • Трощенко Владимир Николаевич  • Григорьев Николай Данилович (1970)  • Афанасьев Порфирий Васильевич (1982) • Сементер Юрий Семёнович (1983)  • Хусанкай Пётр Петрович (1969)  • Хусанкай Атнер Петрович (1989)  • Ювенальев Юрий Ювенальевич  • Кондратьев Михаил Григорьевич  • Захаров Виталий Николаевич  • Краснов Георгий Васильевич  • Туркай Валерий Владимирович  • Чураков Владимир Дмитриевич  • Смолин Анатолий Семенович  • Чекушкин Владимир Иванович (1984)  • Асамат Светлана Васильевна (1989)  • Сарпи Раиса Васильевна (1987)  • Быков Борис Петрович  • Кудаков Юрий Дмитриевич  • Мадуров Фёдор Иванович  • Филиппов Орест Иванович  • Павлов Пётр Васильевич  • Иванов Иван Геннадьевич (1983)  • Матросов Юрий Петрович (1986)  • Шалунов Евгений Петрович (1978)  • Тарасов Арсений Алексеевич (1997)
п • с • т
Чăваш Республикин патшалăх премийӗн лауреачĕсем (1993 çултанпа)
Краснов Николай Герасимович (1993)  • Чиндыков Борис Борисович (1993)  • Трофимов Алексей Александрович (1994)  • Димитриев Василий Димитриевич (1994)  • Сизов Пётр Владимирович (1995)  • Васильев Александр Георгиевич (1996)  • Яклашкин Морис Николаевич (1996)  • Федотов Михаил Романович (1996)  • Исмуков Николай Аверкиевич (1997) Денисов Пётр Владимирович (1997)  • Кураков Лев Пантелеймонович (1997)  • Яковлев Валерий Николаевич (1998)  • Сидоров Николай Иванович (1998)  • Григорьев Юрий Павлович (1998)  • Матросов Юрий Петрович (1998)  • Большаков Геннадий Арсеньевич (1998)  • Алексеев Григорий Алексеевич (1999)  • Егоров Юрий Дмитриевич (1999)  • Филиппов Виталий Владимирович (1999)  • Новиков Виктор Георгиевич (1980)  • Максимов Михаил Валериевич (1999)  • Ярыгин Владимир Павлович (1999)  • Афанасьев Порфирий Васильевич (2000)  • Иванов Виталий Петрович (2000)  • Димитриев Василий Димитриевич (2000)  • Николаев Василий Васильевич (2000)  • Гражданкин Юрий Александрович (2000)  • Матвеев Евгений Алексеевич (2000)  • Архипова Мария Андреевна (2000)  • Викторов Юрий Васильевич (2001)  • Фёдоров Ревель Фёдорович (2002)  • Кондратьев Михаил Григорьевич (2003)  • Андреева Татьяна Павловна (2004)  • Бадамсамбуу Баяраа (2004)  • Васильева Галина Сергеевна (2004)  • Серёгина Ольга Витальевна (2004)  • Фёдорова Валентина Васильевич (2004)

Категорисем