Львов Платон Захарович

Платон Захарович Львов (Лява Платтунӗ; 1892 ҫулхи чӳкӗн 30-мӗшӗ, Хăмăш (ял), Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики — 1941 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗ) — совет саманин журналисчӗ, издательство ӗҫне йӗркелекенӗ, общество тата политика ӗҫченӗ.

Хусан кӗпӗрнин Етӗрне уесӗнчи Хӑмӑш ялӗнче (халӗ Чӑваш Республикинчи Вӑрнар районӗ) ҫуралнӑ. Львов хушамата Хусан кӗпӗрне палатин йышӑнӑвӗпе 1915 ҫулхи авӑнӑн 6-мӗшӗнче илнӗ^[1]. Хӑмӑшри хутла вӗрентекен шкулта тата Тивӗшри икӗ класлӑ чиркӳ прихучӗн шкулӗнче пӗлӳ илнӗ. 1910 ҫулта Хусана тухса кайнӑ, унта вӑл трактирта урай сӑтӑракан, ҫыруҫӑ, канцеляри ӗҫченӗ, конторщик, Хусан шыв транспорчӗн служащисемпе рабочисен союзӗн вырӑнти пристань комитечӗн секретарӗ пулса ӗҫленӗ^[1].

1917 ҫулччен — тӗрлӗ ӗҫ пурнӑҫлакан. 1917 ҫулхи ҫӗртмерен — эсер, 1918 ҫулхи нарӑсран — сулахай эсер, 1918 ҫулхи авӑнран — ВКП(б) членӗ. «Хыпар» тата «Канаш» хаҫатсен редакцийӗсенче конторщик пулса ӗҫленӗ^[1].

1918 ҫулхи кӗркуннерен пуҫласа — Наци ӗҫӗсен халӑх комиссариачӗн Чӑваш уйрӑмӗн пичет кӗҫӗн уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ, ВКП(б) Хусан кӗпӗрнекомӗ ҫумӗнчи Чӑваш секцийӗн бюро секретарӗ^[1].

1920 ҫулхи чӳк уйӑхӗнчен пуҫласа — Чӑваш автономи облаҫӗн ӗҫтӑвком членӗ, Чӑваш патшалӑх издательствине йӗркелекенӗ (1922 ҫулхи раштавран пуҫласа 1927 ҫулхи ҫӗртмеччен — унӑн пуҫлӑхӗ). 1921–1922 ҫулсенче — «Чувашский край» хаҫат редакторӗ тата Раҫҫейри телеграф агентствин Чӑваш уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ^[1].

1927–1937 ҫулсенче — Пичетри патшалӑх вӑрттӑнлӑхӗсене сыхлакан управленин (Главлит) инспекторӗ. Кашни ҫул тухакан «Чӑваш календарӗсене» пухса хатӗрлекен, Хӗрлӗ Ҫар тата Флот литература пӗрлешӗвӗн Чӑваш уйрӑмӗн ертӳҫи. 1933 ҫулта чӑваш пичетне аталантарас ӗҫе тӳпе хывнӑшӑн ӑна Чӑваш АССР Тӗп ӗҫтӑвкомӗн Хӗрлӗ кӗнекине кӗртнӗ^[1].

Репресси тата вилӗмӗ

Арестличчен кӑшт малтан «Красная Чувашия» хаҫатра (1937 ҫулхи авӑнӑн 21-мӗшӗнчи кӑларӑм) ВКП(б) ТК ҫумӗнчи КПК-н Чӑваш АССРӗнчи пӗтӗм праваллӑ представителӗ Николай Юшунев «Буржуази националисчӗсем тата вӗсене хӳтӗлекенсем» статья пичетленӗ. Вӑл Львова чӑвашсем хушшинче Октябрь историйӗпе ҫыхӑннӑ фактсене ултавлӑн улӑштарса кӑтартнӑ тесе, Эльмен ӗҫӗ-хӗлне ытла ӳстерсе хакланӑ тесе, контрреволюциллӗ троцкистсен тата националистсен литературине кӑларма ирӗк панӑ тесе айӑпланӑ^[2]. 1937 ҫулхи авӑнӑн 5-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх кӑларӑмӗ ҫумӗнчи пуҫламӑш парти организацийӗн йышӑнӑвӗпе Львова ВКП(б) ретӗнчен кӑларнӑ (1937 ҫулхи авӑнӑн 11-мӗшӗнче ВКП(б) Шупашкар горкомӗн бюровне ҫирӗплетнӗ)^[1].

1937 ҫулхи раштавӑн 18-мӗшӗнче П. З. Львова арестленӗ^[1]. 1937 ҫулхи раштавӑн 30-мӗшӗнче Чӑваш АССР НКВД ҫумӗнчи Спецтройка ӑна РСФСР УК 58-10 тата 58-11 статйисем тӑрӑх айӑпласа 10 ҫуллӑха тӳрлетӳпе ӗҫ лагерьне хупма йышӑннӑ^[1].

1939 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче ЧАССР НКВД патшалӑх хӑрушсӑрлӑхӗн ятарлӑ уйрӑмӗ тӗрӗслев йӗркипе Львов ҫырнӑ шалӑпне пӑхса тухнӑ хыҫҫӑн спецтройка йышӑнӑвне улӑштармасӑр хӑварнӑ. ЧАССР НКВД следстви пайӗн пуҫлӑхӗ Подшивалов 1940 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗнче кӑларнӑ йышӑнура ҫапла ҫырнӑ: «ЧАССР НКВД Спецтройки П. З. Львова 10 ҫуллӑха ИТЛа хупма йышӑннине тӗрӗс тесе шутламалли пирки Львова пӗлтермелле»^[1]. 1941 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗнче тӗрмере туберкулёзпа чирлесе вилнӗ^[1].

1955 ҫулхи раштавӑн 14-мӗшӗнче Чӑваш АССР Аслӑ сучӗн Президиумӗ преступлени ҫуккине пула ӑна реабилитациленӗ^[1].

«Молодёжь в Красной Армии» (Хӗрлӗ Ҫарти ҫамрӑксем);
«История Красной Армии» (Хӗрлӗ Ҫар историйӗ);
Кашни ҫул тухакан «Чӑваш календарӗсен» пуххине хатӗрлекенӗ (1920-мӗш ҫулсем).

^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹² Платон Захарович Львов – общественно-политический деятель, подвергавшийся репрессиям (паллӑ мар). etrivan.ru (2 ҫӗртмен 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.
^ Платон Захарович Львов – общественно-политический деятель, подвергавшийся репрессиям (паллӑ мар). etrivan.ru (2 ҫӗртмен 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.

Эльгер С.В. Когда рассеялся кошмар. Шупашкар, 1994, с. 377
Государственный архив современной истории Чувашской Республики Дело Заведующего Чувашским госиздательством Львова П.З. Фонд 1, опись 22, дело 560а.
Хыпар // 1924, 22 февраля.
Научный архив Чувашского государственного института гуманитарных наук (НА ЧГИГН). Личное дело Львова Платона Захаровича. Отд. II, ед. хр. 1366.
Государственный исторический архив чувашской Республики (ГИА ЧР). Постановления СНК ЧАССР, приказы Главлита РСФСР, циркулярные указания Чувашглавлита с 01.01.1933 по 31.12.1936 г. Фонд 1245, опись 1, дело 2.
Буржуазные националисты и их покровители» // Красная Чувашия, 1937. 21-го сентября.
ГИА ЧР. Дело Львова П.З. Фонд 2669, опись 2, дело 2811,2812.
Коричев С.А. Первые шаги. (Воспоминания о первых годах Советской власти в Чувашии). Чебоксары, 1969, стр. 17-18.
Отрыванов С.Г. Приговорён на гибель. Чебоксары, 2013.

Львов Платон Захарович // Чувашская энциклопедия
Платон Захарович Львов — общественно-политический деятель, подвергавшийся репрессиям // etrivan.ru

[etrivan-1] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹² Платон Захарович Львов – общественно-политический деятель, подвергавшийся репрессиям (паллӑ мар). etrivan.ru (2 ҫӗртмен 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.

[2] Платон Захарович Львов – общественно-политический деятель, подвергавшийся репрессиям (паллӑ мар). etrivan.ru (2 ҫӗртмен 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.

[1]

[2]

п • с • т «Хыпар» хаçатăн тĕп редакторĕсем
«Хыпар» (1906—1907)	Никольский Н. В. • Кириллов С.К. • Игнатьев С. И. • Алексеев П.А. • Иванов В.И. • Николаева А.А.

«Хыпар» (1917—1918)	Васильев А. В. • Николаев С. Н. • Алюнов Г. Ф. • Милли А. П. • Петров Н. П. • Васильев И. В. • Филиппов М. Ф. • Гаврилова А. Г. • Михайлов С. М.

«Канаш» (1918—1937)	Ефимов Д. Е. (1918) • Элмен Д. С. • Лбов А. П. • Фадеев Е. М. (1920—1921) • А. Л. Лукин • Лукин Л. М. • Ют Н. Я. • Львов П. З. • Алендеев Г. Т. • Арис А. И. • Дмитриев В. Д. • Казаков Г. Н. • Ложников Ф. Т. • Титов Г. М. • Васильев А. В. • Павлов Н. П. • Иванов П. И.

«Чӑваш коммуни» (1937—1952)	Семёнов Н. М. • Яковлев В. Я. • Малютин Р. О. • Степанов Н. С. (1947—1948) • Костин М. К.

«Коммунизм ялавӗ» (1952—1991)	Якимов М. Н. (1954—1974) • Семёнов Д. Ф. • Павлов Н. П. • Иванов П. И. • Семёнов Н. М. • Казанов А. П.

«Хыпар» (1991-па)	Леонтьев А. П. (1991—2014) • Туркай В. В. • Арланов М. М. (2015–16) • Вашуркина Т. Г. (с 2017)

Львов Платон Захарович

Пурнӑҫӗ

Репресси тата вилӗмӗ

Астӑвӑм

Тӗп ӗҫӗсем

Ӑнлантарусем

Вуламалли

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем