Канаш
Кана́ш[4] — Раççей хули (1925 çултанпа), Чăваш Енри Канаш районĕн администраци центрĕ. Пысăк чукун çулĕн çыхăвĕ.
Тавралăхĕ
Хула лаптăкĕ 18,5 км², пĕтĕмпе 55,3 пин çын пурăнать (2001). Мускавран тухăçалла 666 км чукун çулĕ çинче вырнаçнă. Шупашкарпа Канаш хушши 76 км.
Халӑх йышӗ
| 1926[5] | 1931[6] | 1939[7] | 1959[8] | 1967[9] | 1970[10] |
|---|---|---|---|---|---|
| 2200 | ↗3400 | ↗18 800 | ↗33 638 | ↗41 000 | ↘40 682 |
| 1979[11] | 1986[12] | 1987[13] | 1989[14] | 1992[15] | 1993[16] |
| ↗46 923 | ↗51 000 | ↗53 000 | ↗54 585 | ↗56 700 | →56 700 |
| 1996[17] | 1997[18] | 1998[19] | 2000[20] | 2001[21] | 2002[22] |
| ↗56 900 | ↘56 800 | ↘56 600 | ↘56 000 | ↘53 700 | ↘50 593 |
| 2003[23] | 2005[24] | 2006[25] | 2007[26] | 2008[27] | 2009[28] |
| ↗50 600 | ↘49 100 | ↘48 400 | ↘47 900 | ↘47 300 | ↘46 946 |
| 2010[29] | 2011[30] | 2012[31] | 2013[32] | 2014[33] | 2015[34] |
| ↘45 607 | ↘45 600 | ↗45 655 | ↗45 759 | ↗45 819 | ↘45 734 |
| 2016[35] | 2017[36] | 2018[37] | 2019[38] | 2020[39] | 2021[40] |
| ↘45 716 | ↘45 501 | ↘45 482 | ↘45 222 | ↘44 795 | ↘44 354 |
Кун-çулĕ
Хула историйĕ чукун çулпа тачă çыхăннă. Малтан ку вырăнарах Шăхран ятлă ял ларнă. Ял ячĕпе станци ятне панă. Станци аталаннăçем аталанса пынă — хальхи Канаш хули пулса тăнă.
1911 çул тĕлне хулара 40 суту-илӳ фирми ĕçленĕ. Ытларах енĕпе вĕсем вырăнти вăрмана касса аякалла сутнă.
1912 çулта хулара пуçламăш аслă вĕренӳ училищи уçăлать, 1914 çулта вара вĕрентевçĕсен семинари пулса тăрать.
1919 çулта Канаш шайĕ ӳсет — вăл тĕвĕллĕ станци пулса тăрать.
1925 çулхи çĕртме уйăхĕн 6-мĕшĕнче ВЦИК постановлени кăларса станцине хула шайне хăпартнă. Вăл вăхăтра хула йышĕ 2 323 çынпа танлашнă.
1929 çулхи чӳк уйăхĕн 7-мĕшĕнче хулара пĕрремĕш электростанци ĕçлеме пуçланă.
Хулан тепĕр тапхăрĕ 1934 çулхи пуш уйăхĕнчен пуçланать — вакун юсакан савут тума пуçланă.
1940 çул тĕлне хулара 17,3 пин çын пурăннă, 4 шкул, финанс техникумĕ, медицина училищи ĕçленĕ. Ку вăхăт тĕлне педагогика училищин çĕнĕ çуртне хăпартса лартнă пулнă.
Паллă çынсем
- Надежда Вейенберг (Ильина) — раççей тата нидерланд чупаканĕ.
- Людмила Алексеевна Шевченко (1945 çур.) — цирк артисчĕ, СССР халăх артисчĕ (1988).
- Викторов Валерьян Николаевич — раҫҫей патшалӑх ӗҫченӗ, 1-мӗш класлӑ Раҫҫей Федерацин чӑн патшалӑх канашҫи, профессор.
Сӑнсем
.jpg)
Ӑнлантарусем
- ^ Структура администрации.
- ^ Почтовые индексы г. Канаш //Деловой город
- ^ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx
- ^ [1] //Шихраны в 1892—1925 годах
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php.
- ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ https://www.webcitation.org/6ibsmTCzx.
- ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php.
- ^ http://gov.cap.ru/hierarhy_cap.asp?page=./86/3743/5469/5473/5557.
- ^ http://gov.cap.ru/hierarhy_cap.asp?page=./86/3743/5469/5476/5585.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://gov.cap.ru/hierarhy_cap.asp?page=./86/3743/5469/5476/5585.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://gov.cap.ru/hierarhy_cap.asp?page=./86/3743/5469/5476/5585.
- ^ http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=18&id=103482.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.gks.ru/bgd/regl/B09_109/IssWWW.exe/Stg/d01/tabl-21-09.xls.
- ^ https://web.archive.org/web/20210727110743/http://gov.cap.ru/HOME/75/2012/02/240212/%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%20%D1%87%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%B8%20%D0%BF%D0%BE%20%D0%B2%D0%BF%D0%BD%202010.doc.
- ^ http://www.MojGorod.ru/chuvashsk_r/kanash/index.html.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2012/bul_dr/mun_obr2012.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2013/bul_dr/mun_obr2013.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar.
- ^ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar.
- ^ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar.
- ^ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx.
Вуламалли
Каçăсем
- Канаш сайчĕ (вырăсла) 2005 ҫулхи юпан 18-мӗшӗнче архивланӑ.
- Канаш администрацийĕ
- Канаш телекурав студийĕ 2014 ҫулхи ҫурлан 3-мӗшӗнче архивланӑ.
- Канаш хули тата унта пурăнакансем
- Канашра ӳкернĕ фотосем
- Канаш в энциклопедии «Мой город»
- Информаци портал, Канаш
- Канаш çуралнă кунне тата чукун çул ĕçченĕсен уявне паллă тунă
|
Ку Чăваш Енĕн географипе вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр. |
Темӑпа ҫыхӑннисем
Чăваш Ен |
|||
|---|---|---|---|
 | Тĕп хула: Шупашкар Районсем: Вăрмар | Вăрнар | Елчĕк | Етĕрне | Йĕпреç | Канаш | Комсомольски | Красноармейски | Куславкка | Муркаш | Патăрьел | Пăрачкав | Сĕнтĕрвăрри | Çĕмĕрле | Çĕрпӳ | Тăвай | Улатăр | Хĕрлĕ Чутай | Шăмăршă | Шупашкар | Элĕк | Статьясем: Географи | Гербĕ | Гимнĕ | Историйĕ | Халăхĕ | Администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ | Ялавĕ |  | |