Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Илларионов Иван Илларионович

Disambig gray.svg Илларионов хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.
Disambig gray.svg Илларионов Иван хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.

Илларионов Иван Илларионович (1893 ҫулхи чӳкӗн 8-мӗшӗ, Кӗҫӗн Шетмӗ — 1969 ҫулхи чӳкӗн 19-мӗшӗ, Чĕмпĕр) — совет саманинчи патшалӑх тата парти ӗҫченӗ[1].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1893 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Хусан кӗпӗрнин Етӗрне уесӗнчи Кӗҫӗн Шетмӗ ялӗнче (халӗ — Чӑваш Республикин Красноармейски муниципаллӑ округне кӗрет) чӑваш ҫемйинче ҫуралнӑ.

1915 ҫулта Мӑн Чурашри икӗ класлӑ учительсен шкулне вӗренсе пӗтернӗ те, ӑна Кушар Юнтапа пуҫламӑш шкулне ачасене вӗрентме янӑ.

Февраль революцийӗ хыҫҫӑн 1917 ҫулта земство управине ӗҫлеме суйланӑ. Етӗрне уес Канашӗн II съездӗнче ӑна ӗҫтӑвкомӑн пайташне суйланӑ, Етӗрне уес ӗҫтӑвкомӗн социаллӑ пулӑшупа сывлӑх сыхлав уйрӑмӗн пуҫлӑхне лартнӑ. 1920 ҫултанпа — Етӗрне уес ӗҫтӑвкомӗн председателӗ.

1924 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнчен пуҫласа 1925 ҫулхи ака уйӑхӗн 29-мӗшӗччен Автономи облаҫӗн рабочисен, хресченсен тата красноармеецсен депутачӗсен Совечӗсен Ӗҫтӑвкомӗн президиумӗн председателӗ.

1925 ҫулхи акан 29-мӗшӗнче Чӑваш АССР Советсен Ӗҫтӑвкомӗн президиумӗн председательне суйланӑ.

1926 ҫулхи нарӑсӑн 1-мӗшӗнчен пуҫласа 1927 ҫулхи авӑн уйӑхӗччен Чӑваш АССР Тӗп ӗҫ тӑвакан комитечӗн президиумӗн председателӗ.

1927 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Пӑхӑрӑслан(выр.)чăв. хулине, унтан Чӗмпӗр кӗпӗрнин ӗҫ тӑвакан комитетне ӗҫлеме куҫарнӑ. Вӑта Атӑл облаҫне(выр.)чăв. йӗркелесен облаҫ Канашӗн ӗҫтӑвкомӗн пайташӗ, вак халӑхсен ӗҫӗсен уйрӑмӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ.

1935—1949 ҫулсенче Пухтел тата Чӗмпӗр районӗсен ӗҫ тӑвакан комитечӗсене ертсе пынӑ, Чӗмпӗр хулин ӗҫтӑвкомӗн пай пуҫлӑхе пулнӑ.

Пӗтӗм Союзри коммунистсен партийӗн (большевиксен) членӗ.

1969 ҫулта Чӗмпӗр хулинче вилнӗ[2].

Ӗҫӗсем

  • Илларионов И. И. Чӑвашсен Автономилӗ Социализмла Совет Республик ӗҫтӑвкомӗн пилӗк ҫул хушшинчи ӗҫӗсем : июлӗн 6-мӗшенче Илларионов юлташ тунӑ доклад / Илларионов. — Шупашкар : [б. и.], 1925. — 15 с.

Хисепӗсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ Ф.Ф. Фёдоров. Илларионов Иван Илларионович // Электронная Чувашская энциклопедия. — Дата обращения: 05.09.2020.
  2. ^ Истории старинного Воскресенского Некрополя на Карла Маркса. Часть 3. (выр.). УЛГРАД. Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 28-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Данилов, В. Ятлӑ-сумлӑ ентеше манмаҫҫӗ : [И. И. Илларионов ҫуралнӑранпа 120 ҫул ҫитнине халалласа асӑну кунӗ иртни ҫинчен] / В. Данилов // Ял пурнӑҫӗ (Красноармейски районӗ). — 2013. — 19 чӳк. — С. 1 : сӑн ӳкерчӗк;
  • И. И. Илларионов : [некролог] // Коммунизм ялавӗ. — 1969. — 20 нояб.;
  • Иван Илларионович Илларионов : [автобиографи очеркӗ] / Ю. Дубров хатӗрленӗ // Ял пурнӑҫӗ (Красноармейски районӗ). — 2013. — 12 чӳк. — С. 2;
  • Федоров, Ф. Патшалӑх деятелӗ / Ф. Федоров // Ял пурнӑҫӗ (Красноармейски районӗ). — 2012. — 13 утӑ. — С. 2 : сӑн ӳкерчӗк;
  • Изоркин, А. В. Илларионов Иван Илларионович / А. В. Изоркин // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 186;
  • Самсонов, Г. С. Незабываемые дни : из воспоминаний делегата ХI Всероссийского съезда рабочих, крестьянских и красноармейских депутатов / Г. С. Самсонов ; [пер. с чуваш. Ю. Н. Григорьевский] // Вестник Чебоксарского филиала Московского государственного гуманитарного университета им. М. А. Шолохова. — 2010. — № 7. — С. 226-228;
  • Федоров, Ф. Ф. Илларионов Иван Илларионович / Ф. Ф. Федоров // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2008. — Т. 2 : Ж-Л. — С. 124;
  • Федоров, Ф. Ф. Илларионов Иван Илларионович / Ф. Ф. Федоров // Энциклопедия Красноармейского района. — Чебоксары, 2018. — С. 219.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем