Силуанов Антон Германович

1963 ҫулхи ака уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Мускавра Герман Михайловичпа Янина Николаевна Силуановсен профессиллӗ финансистсен ҫемйинче ҫуралнӑ.

1985 ҫулта Силуанов Мускав финанс институтӗнчен вӗренсе тухнӑ.

1985 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа 1987 ҫулхи пуш уйӑхӗччен — «Гипрорыба» компанире экономист, РСФСР Финанс министерствин аслӑ экономисчӗ.

1987 ҫулхи пуш уйӑхӗнчен пуҫласа 1989 ҫулхи ҫу уйӑхӗччен Совет Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ.

1989 ҫулхи ҫу уйӑхӗнчен пуҫласа 1992 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗччен — РСФСР Финанс министерствинче экономист, 1 категориллӗ экономист, ертсе пыракан экономист, пай пуҫлӑхӗн ҫумӗ, консультант.

1992 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче — Раҫҫей Федерацийӗн Экономикӑпа финанс министерствин пай пуҫлӑхӗн ҫумӗ.

1992 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчен пуҫласа 1997 ҫулхи юпа уйӑхӗччен Силуанов — бюджет управленийӗн пай пуҫлӑхӗн ҫумӗ, бюджет департаменчӗн ертӳҫин ҫумӗ — пай пуҫлӑхӗ, Раҫҫей Федерацийӗн Финанс министерствин бюджет департаменчӗн ертӳҫин ҫумӗ, унта вӑл ашшӗ протекципе килнӗ^[1].

1994 ҫулта Силуанов «Рынок хутшӑнӑвӗсем патне куҫнӑ саманари патшалӑхӑн бюджет политики: Раҫҫей Федерацийӗн тӗслӗхӗ ҫинче» (специальность — 08.00.10.10. «Финанссем, укҫа-тенкӗ ҫаврӑнӑшӗ тата кредит») экономика ӑслӑлӑхӗн кандидачӗн диссертацине хӳтӗленӗ^[2].

1997 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен пуҫласа 2003 ҫулхи утӑ уйӑхӗччен — Раҫҫей Федерацийӗн Финанс министерствин макроэкономика политикипе банк ӗҫ-хӗлӗн департаменчӗн ертӳҫи.

2001 ҫулхи пуш уйӑхӗн 22-мӗшӗнчен пуҫласа — Раҫҫей Федерацийӗн Финанс министерствин коллеги пайташӗ.

2003 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен пуҫласа 2004 ҫулхи ҫу уйӑхӗччен — Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗн ҫумӗ.

2004 ҫулхи ҫу уйӑхӗнчен пуҫласа 2005 ҫулхи раштавӑн 12-мӗшӗччен — Раҫҫей Федерацийӗн Финанс министерствин бюджетсен хушшинчи хутшӑнусен департаменчӗн директорӗ.

2005 ҫулхи раштавӑн 12-мӗшӗнчен пуҫласа — Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗн ҫумӗ.

2011 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 27-мӗшӗнчен пуҫласа — Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗн тивӗҫӗсене пурнӑҫлакан.

2011 ҫулхи раштавӑн 16-мӗшӗнчен Силуанова Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗ вырӑнне ҫирӗплетсе^[3] Раҫҫей Федерацийӗн Хӑрушсӑрлӑх канашӗн йышне кӗртнӗ^[4].

2012 ҫулта Силуанов «Раҫҫейри федерализм аталанӑвӗнчи бюджетсен хутшӑнӑвӗ» темӑпа диссертаци хӳтӗлесе (специальноҫӗ — 08.00.10 «Финанссем, укҫа-тенкӗ ҫаврӑнӑшӗ тата кредит») экономика ӑслӑлӑхӗсен докторӗн ӑсчах степеньне тивӗҫнӗ. Официаллӑ оппонентсем — А. А. Аганбегян экономика ӑслӑхӗсен докторӗ, профессор, С. Г. Синельников-Мурылёв экономика ӑслӑхӗсен докторӗ тата Л. Н. Лыкова экономика ӑслӑхӗсен докторӗ, профессор. Ертсе пыракан организаци — Аслӑ экономика шкулӗ^[5].

2013 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен — РФ Правительстви ҫумӗнчи Финанс университечӗн(выр.)чăв. финанспа экономика факультечӗн деканӗ.

2015 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Силуанова РФ Правительстви Раҫҫей Перекет банкӗн сӑнав канашӗн пайташӗн должноҫне сӗннӗ^[6].

2016 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин аслӑ канашӗнчен (2012 ҫултанпа унӑн пайташӗ шутланнӑ) тухнӑ.

2017 ҫулхи ака уйӑхӗнче Силуанова ВТБ банкӑн сӑнав канашӗн председательне лартнӑ^[7].

2018 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн Владимир Путинӑн указӗпе Раҫҫей Федерацийӗн правительствин председателӗн пӗрремӗш ҫумӗ — Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗ пулма ҫирӗплетнӗ^[8].

2020 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Дмитрий Медведевӑн иккӗмӗш правительствине отставкӑна янӑ хыҫҫӑн финанс министрӗн постне сыхласа хӑварса пӗрремӗш вице-премьер должноҫӗсӗр тӑрса юлнӑ^[9].

2024 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Патшалӑх Думи Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗн должноҫне ҫирӗплетнӗ^[10], ҫак кунах РФ Президенчӗ лартни ҫинчен хушӑва алӑ пуснӑ^[11].

2025 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 15-мӗшӗнче РФ Президенчӗн указӗпе Раҫҫей ӑслӑлӑх академийӗн Попечительсен канашне кӗртнӗ^[12]. 2025 ҫулхи чӳкӗн 18-мӗшӗнче Пӗрремӗшсен юхӑмӗн Попечительсен канашӗн председателӗн ҫумӗн должноҫӗнче ҫирӗплетнӗ.

2018 ҫулта Силуанов Раҫҫейре пенси ҫулне ӳстересси ҫинчен калакан саккуна йышӑнассишӗн тӑракансенчен пӗри пулнӑ. Ҫак йышӑну кӗтмен ҫӗртен килсе тухнипе тата саккун проектне футбол енӗпе иртекен тӗнче чемпионачӗ хӳттипе ирттернӗрен халӑх кӑмӑлсӑрлӑхне ҫуратнӑ. Силуанов саккуна сӳтсе явассипе футбол чемпионачӗ пӗр вӑхӑта килнине «ӑнсӑртлӑх» тенине халӑх тарӑхӑвне ӳстернӗ^[13].

РФ финанс министрӗ Силуанов Мускав — Хусан пысӑк хӑвӑртлӑхлӑ чукун ҫул магистральне тумалли проектӑн тӗп критикӗ тата чараканӗ шутланать^[14][15].

2019 ҫулхи ака уйӑхӗнче Силуанов харпӑр бизнес йӗркелессине пропагандӑлас тӗллевпе шкул пӗлӗвне кӗртес кӑмӑл пуррине пӗлтернӗ^[16].

2019 ҫулта Силуанов ВТБ пуҫлӑхӗ Костин пӗчӗк тупӑшлӑ Раҫҫей ҫыннисенчен, ҫавӑн пекех пӗчӗк тата вӑтам бизнес предприятийӗсенчен илекен куланай виҫине чакарма сӗннипе татӑклӑн килӗшмен^[17].

2020 ҫулта Силуанов Раҫҫейри ӗҫ ҫине хуракан куланай ытла та пысӑк пулнине каланӑ. Саккун тӑрӑх Раҫҫейре ӗҫпе тивӗҫтерекен ӗҫченӗшӗн ӗҫ укҫин 30 % чухлӗ страхлакан тӳлевсем хывмалла. 22 % РФ Пенси фондне, 5,1 % — обязательнӑй медицина страхованийӗ, 2,9 % — социаллӑ страховани. Вӑйпитти ҫынсен тупӑшӗнчен илекен 13 % куланай ӗҫлекенӗн ӗҫ укҫинчен тытӑнса юлӑнать. Ҫакӑн пек пысӑк куланайсене пула Раҫҫейри вӑрттӑн ӗҫ укҫи («конвертри» текен ӗҫ укҫисем) пӗтӗм шалти продуктӑн (ВВП) 13 % таран шутланать. Раҫҫейре ӗҫлев куланайӗсен пӗрлехи ставки тӗнчере чи пысӑккисенчен пӗри шутланать, вӑл вӑтам масштаблӑ предприятин коммерци усламӗн 36,6 проценчӗпе танлашать. Танлаштаруллӑ тӗпчевсем кӑтартнӑ тӑрӑх, Казахстанра ӗҫ ҫине куланайсен ставки 10,1 % кӑна, АПШра — 9,8 %, Канадӑра — 12,7 %, Германире — 21,5 %, Аслӑ Британире — 12 %. Раҫҫей правительствин куланайсен виҫине чакарас килменнине финанс министрӗ Силуанов РФ Пенси фондӗнче «шӑтӑксем» пуласран тата федераци бюджетӗнче шайлашулӑх ҫухаласран шикленнипе ӑнлантарнӑ^[18].

Ашшӗ — Герман Михайлович Силуанов (25.02.1937), 1961 ҫулта Мускаври патшалӑх экономика институчӗн «Финанссем» факультетне вӗренсе пӗтернӗ, унта вӗреннӗ ҫулсенче факультетӑн комсомол организацийӗн секретарӗн ҫумӗ пулнӑ. Герман Институт вӗренсе пӗтерсен Мускавра СССР КГБ тытӑмне ӗҫлеме янӑ виҫӗ выпускникран пӗри пулнӑ. Унта вӑл нумаях ӗҫлемен, Раиса Васильевна Гужкова факультет деканӗн протекцийӗпе СССР Финанс министерствине унӑн упӑшки, Иван Васильевич Гужков, ертсе пынӑ промышленность финанс управленине куҫарнӑ. Финанс министерствинче комсомол хастарӗ, стена хаҫачӗн редколлеги пайташӗ пулнӑ^[19]. 1991 ҫул тӗлне РСФСР Финанс министерствинче пай пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ^[1], 1996 ҫулта РФ Финанс министерствин кредит тата укҫа-тенкӗ департаменчӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулнӑ, 1996 ҫулта тивӗҫлӗ канӑва кайнӑ. Часах ҫак департамента макроэкономика енӗпе ӗҫлекен урӑх пайпа пӗрлештернӗ, ҫапла вара макроэкономикӑпа банксен ҫӗнӗ департаменчӗ йӗркеленнӗ, ӑна шӑпах Антон Силуанов ертсе пыма пуҫланӑ.

Амӑшӗ — Янина Николаевна Силуанова (20.01.1936), «Финансы и статистика» издательствӑра ӗҫленӗ, кайран РФ Финанс министерствин Патшалӑх университечӗн редакципе издательство пайӗн ӗҫченӗ пулнӑ. Антон Силуановӑн Всеволод шӑллӗ (18.02.1976) пур, вӑл та РФ Финанс министерствинче ӗҫлет^[20][21].

Авланнӑ, ҫапах та 2016 ҫулта Силуановӑн мӑшӑрӗ пирки информаци унӑн тупӑшӗсем ҫинчен калакан декларацийӗнчен ҫухалнӑ^[22].

Ывӑлӗ Глеб (1999), РФ Правительстви ҫумӗнчи Финанс университетӗнчен, ҫамрӑк политиксен шкулӗнчен вӗренсе тухнӑскер, байкер^[20][21][23].

Ывӑлӗ Алексей. 2023 ҫултанпа — «Аэрофлотӑн» регионсен аталанӑвӗн департаменчӗн ертӳҫи^[24].

Антон Силуанов мотоциклпа тата шыв айӗнчи сунарпа кӑсӑкланать, грампластинкӑсен коллекцине пухать. Нимӗҫ чӗлхине пӗлет^[21].

Хӑй каласа панӑ тӑрӑх, социаллӑ тетелсенче, ҫав шутра Facebook тата Instagram тетелсенче вӑрттӑн аккаунтсем пулнӑ, вӗсене псевдонимпа тытса пынӑ: «Хам ҫырмастӑп темелле, туссем унта манӑн сахал - нумайран та вунӑ ҫынран ытла мар. Тетелсенче мана пулӑмсене сӳтсе явнине, ҫынсен комментарийӗсене вуламан интереслӗ».

• «Тӑван Ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орденӑн(выр.)чăв. III степенӗ (2013 ҫулхи акан 15-мӗшӗ) — патшалӑх финанс политикине йӗркелесе пырас ӗҫе пысӑк тӳпе хывнӑшӑн тата нумай ҫул тӳрӗ кӑмӑлпа ӗҫленӗшӗн^[25];
• «Тӑван Ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орденӑн IV степенӗ (2011 ҫулхи нарӑсӑн 2-мӗшӗ) — ӗҫри ҫитӗнӳсемшӗн тата нумай ҫул тӳрӗ кӑмӑлпа ӗҫленӗшӗн^[26];
• «Тӑван Ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орденӑн медалӗн(выр.)чăв. I степенӗ (2007 ҫулхи акан 13-мӗшӗ) — экономика тата финанс енӗпе тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн^[27];
• Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн Хисеп грамоти(выр.)чăв. (2010 ҫулхи чӳкӗн 18-мӗшӗ) — электронлӑ информациллӗ ют ҫӗршыв паспорчӗсене вӑхӑтра кӗртнӗшӗн^[28];
• Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн Тав хучӗ(выр.)чăв. (2012 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ) — экономика, финанс ӗҫ-хӗлӗ енӗпе тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн тата нумай ҫул тӳрӗ кӑмӑлпа ӗҫленӗшӗн^[29];
• Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗн Тав хучӗ (2002 ҫулхи авӑнӑн 6-мӗшӗ) — экономика тата финанс енӗпе тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн^[30];
• Раҫҫей Федерацийӗн Финанс министерствин Хисеп грамоти (2001 ҫул);
• Раҫҫей Федерацийӗн финанс министрӗн Тав хучӗ (2002 ҫул);
• «Полярная Звезда» орден(выр.)чăв. (Якути)^[31];
• «Дуслык» орден(выр.)чăв. (Тутарстан, 2015 ҫул)^[32];
• «Чечен Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» медаль(выр.)чăв. (2008 ҫулхи чӳкӗн 24-мӗшӗ) — Чечен Республикин патшалӑхӑн финанс политикине ирттерес ӗҫре курӑмлӑ ӳсӗм кӳнӗшӗн^[33];
• «Финанс университечӗ умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» медаль (2018) — ӑслӑлӑхпа педагогика ӗҫ-хӗлӗнчи палӑрмалла результатсемшӗн, ӑслӑлӑхпа вӗрентӳ ӗҫне тата Финуниверситетӑн ытти ӗҫ-хӗл сферрисене аталантарас ӗҫре пысӑк тӳпе хывнӑшӑн^[34];
• «Финанс университечӗ 100 ҫулта» астӑвӑм (кӗмӗл) медалӗ (2019) — Финанс университетне аталантарас ӗҫре хӑй енчен пысӑк тӳпе хывнӑшӑн^[34];
• «Финанс университечӗ 105 ҫулта» астӑвӑм медалӗ — Финанс университетне аталантарас ӗҫре пысӑк тӳпе хывнӑшӑн (2024)^[34].
• «Карел Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» медаль(выр.)чăв. (2020 ҫулхи ҫӗртмен 8-мӗшӗ) — Карел Республикипе унӑн ҫыннисем умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн, республикӑн социаллӑ пурнӑҫпа экономика аталанӑвне пысӑк тӳпе хывнӑшӑн тата Карел Республики йӗркеленнӗренпе 100 ҫул ҫитнине уявлас тӗлӗшпе Патшалӑх комиссийӗн йышӗнче хастар ӗҫленӗшӗн^[35].

• Раҫҫейри федерализм аталанӑвӗн условийӗсенчи бюджет хутшӑнӑвӗсем. — М.: Дело, 2011. — 295 с.: ил., табл.; ISBN 978-5-7749-0660-4