Савельев Виталий Геннадьевич
Савельев Виталий Геннадьевич (ҫур. 1954 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗ, Ташкент) — Раҫҫейри патшалӑх ӗҫченӗ, 2024 ҫулхи ҫу уйӑхӗнчен пуҫласа Раҫҫей правительствин председатель ҫумӗ. 2024 ҫулхи чӳкӗн 25-мӗшӗнчен пуҫласа — «Ҫурҫӗр — Кӑнтӑр» тӗнче шайӗнчи транспорт ҫулӗн аталанӑвӗн Раҫҫей Федерацийӗн президенчӗ ятӗнчен лартнӑ ятарлӑ элчи[5].
2020 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 10-мӗшӗнчен пуҫласа 2024 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗччен маларах Раҫҫей Федерацийӗн транспорт министрӗ(выр.)чăв. пулнӑ[6].
2009 ҫулхи акан 10-мӗшӗнчен пуҫласа 2020 ҫулхи чӳкӗн 9-мӗшӗччен ПАО «Аэрофлот» правлени председателӗ тата тӗп директорӗ пулнӑ. 2016 ҫултанпа «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» политика партийӗн аслӑ канашӗн членӗ. 2024 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче «РЖД» директорсен канашне ертсе пыма тытӑннӑ[7][8].
Экономика ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ[9].
Пурнӑҫӗ
Виталий Савельев 1954 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗнче Ташкентра ҫуралнӑ.
1977 ҫулта Савельев М. И. Калинин ячӗллӗ Ленинградри политехника институчӗн (халӗ — Санкт-Петербургри патшалӑх политехника университечӗ(выр.)чăв.) механикӑпа машина тӑвакан факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ, «строительствӑпа ҫул-йӗр машинисем тата оборудованисен инженер-механикӗ» специальноҫе алла илнӗ[10].
1986 ҫулта Пальмиро Тольятти ячӗллӗ Ленинградри инженерипе экономика институчӗн (халӗ — Санкт-Петербургри патшалӑх инженерипе экономика университечӗ(выр.)чăв.) промышленность производствипе строительство йӗркелекенсен факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Ҫавӑн пекех MBA степенӗ пур.
1997 ҫулта «Административный бизнес: управление в системе цивилизованного предпринимательства» темӑпа диссертаци хӳтӗлесе экономика ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗн ӑслӑлӑх степенне илнӗ. Ӑслӑлӑх хисепӗ (доцент е профессор) ҫук. Тӗнчери информатизаци академийӗн член-корреспонденчӗ шутланать.
Ӗҫӗ-хӗлӗ
- 1977—1980 — СССР Минэнергон Пӗтӗм союзри «Оргэнергостройкӑн» Ленинградри филиалӗн пусконаладочнӑй пайӗн инженерӗ (1970).
- 1980—1984 — СССР Минэнергон «Красноярскэнергострой» УС хушма предприятисен управленийӗн техника пайӗн пуҫлӑхӗ, тӗп конструкторӗ, Красноярск крайӗнчи Саяногорск(выр.)чăв..
- 1984 — СССР Минэнергон Пӗтӗм союзри «Оргэнергостройкӑн» Ленинградри филиалӗн КР-3 пай ушкӑнӗн ертӳҫи; Ленинград.
- 1984—1987 — СССР Минмонтажспецстройӑн «Севзапметаллургмонтаж» управляющи трестӑн тӗп технолог тивӗҫӗсене вӑхӑтлӑха пурнӑҫлакан, тӗп технолог, управляющи тивӗҫне вӑхӑтлӑха пурнӑҫлакан, управляющи ҫумӗ; Ленинград.
- 1987—1988 — «Главленинградинжстрой» инженери сооруженийӗсене тӑвакан тӗп управленийӗн пуҫлӑх ҫумӗ; Ленинград.
- 1988—1991 — советсемпе американсен пӗрлехи «Диалог» предприятийӗн Ленинградри филиалӗн директорӗ.
- 1991—1993 — советсемпе американсен «Диалог-инвест» АО тӗп директорӗ; Санкт-Петербург.
- 1993—1995 — «Россия» акционерлӑ банкӑн правлени председателӗ; Санкт-Петербург.
- 2001—2002 — «Газпром» УАО правленийӗн председатель ҫумӗ, Мускав.
- 2002—2004 — «ГРОС Пӗрлешӳллӗ компани» ТМЯП-ра финанс ыйтӑвӗсемпе ӗҫлекен вице-президент; Мускав облаҫӗнчи Красногорск(выр.)чăв. хули.
- 2004—2007 — Раҫҫей Федерацийӗн экономика аталанӑвӗпе суту-илӳ министрӗн ҫумӗ
- 2007—2009 — «Система» акционерлӑ финанс корпорацийӗ УАО-ра пӗрремӗш вице-президент — телекоммуникаци активӗсене аталантаракан комплекс ертӳҫи (телекоммуникаци тытӑмӗ), пӗрремӗш вице-президент — «Телекоммуникаци активӗсем» бизнес пайӗн пуҫлӑхӗ; Мускав.
- 2009—2020 — «Аэрофлот—Раҫҫей авиалинийӗсем» ПАО тӗп директорӗ; Мускав.
Савельев вӑхӑтӗнче «Аэрофлот» авиакомпани турттарас енӗпе тӗнчери чи пысӑк топ-20 авиакомпани шутне кӗнӗ[11], американ Bain & Company консалтинг компанийӗ тӗпчевӗ тӑрӑх тӗнчери мӗнпур авиакомпани хушшинче цифровизаци енӗпе тӑваттӑмӗш вырӑн йышӑннӑ[12].
Раҫҫейри тата ют ҫӗршыври авиакомпанисем валли пӗрешкел конкурентлӑ условисем йӗркелес, ҫавӑн пекех Раҫҫейре авиабилетсен хакне чакарма хавхалантарас тӗллевпе Савельев тӗрлӗ тапхӑрта саккун хатӗрлемелли пуҫарусемпе тухнӑ, вӗсене тӗпе хурса Раҫҫей Федерацийӗн Сывлӑш кодексне улшӑнусем кӗртнӗ. 2014 ҫулта вӑл «тавӑрса пама ҫук тариф» кӗртме сӗннӗ, унпа килӗшӳллӗн пассажир дисконт тарифӗпе вӗҫме килӗшмесен билетшӑн тӳленӗ укҫана каялла тавӑрса паманнипе килӗшнӗ[13][14].
Ҫав ҫулах, 2014 ҫулта, Савельев Раҫҫей авиакомпанийӗсене сывлӑш карапӗсен капитанӗсем пулма (квота чиккинче тата РФ правительстви палӑртакан условипе) ют ҫӗршыв гражданӗсене йышӑнма ирӗк пама пуҫарупа тухнӑ[15][16].
2017 ҫулта Савельев «багажсӑр тарифсемпе» усӑ курма май туса панӑ, унпа килӗшӳллӗн регистрациленӗ багажа тӳлевсӗр илсе ҫӳремелли нормӑран хӑтӑлнӑ, тата алӑпа йӑтакан кутамккан йывӑрӑшне 10 килограмран 5 килограмм таран чакарнӑ. Ку ҫӗнӗлӗхе пассажирсем те, МИХсенче те тиркесе пӗтернӗ[17].
2017 ҫулта Савельев РФ Сывлӑш кодексне йывӑрлӑх кӑларса тӑратакан пассажирсен «хура списокне» кӗртекен улшӑнусем хушма сӗннӗ. Списока кура авиакомпани сывлӑш карапӗ ҫинче маларах административлӑ майпа право пӑснӑ, е ҫавӑн пек правӑна пӑснине тӗпе хурса суд йышӑну тунӑ пассажирсене илсе каймасӑр хӑварма право пулнӑ[18].
2011 ҫулта Савельев Раҫҫей историйӗнче пӗрремӗш хут «Аэрофлот» холдинг ушкӑнне йӗркеленӗ. Аэрофлот йышне чылай регионти авиакомпани куҫнӑ. 2014 ҫулта Савельев ертсе пынипе «Победа» авиакомпани йӗркеленӗ, вӑл «Аэрофлот» ушкӑн йышӗнче классикӑллӑ лоукостер пулса тӑнӑ. «Аэрофлот» авиакомпани хӑйӗн рейсӗсенче пассажирсен шутне самай ӳстернӗ[19].
2019 ҫулта «Аэрофлот» 37,2 млн пассажир турттарнӑ, Аэрофлотӑн пӗтӗм ушкӑнӗ — 60,7 млн[20].
2016 ҫулхи нарӑсӑн 6-мӗшӗнче Савельева «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин ертсе пыракан органне — аслӑ канаша — суйланӑ[21].
2016 ҫулта Раҫҫей Федерацийӗн Федераци Пухӑвӗн Патшалӑх Думин VII пухӑвӗн депутачӗсене суйланӑ чухне Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей партин программӑллӑ хутне хатӗрлес енӗпе ӗҫлекен комисси членӗ пулнӑ[22].
2020 ҫулта Савельева «Аэрофлота» тӗп директор должноҫӗнчен хӑтарнӑ[23].
2020 ҫулхи чӳкӗн 10-мӗшӗнче Михаил Мишустин правительствинче ӑна Раҫҫей Федерацийӗн транспорт министрне лартнӑ.
2024 ҫулхи ҫӑвӑн 11-мӗшӗнче Михаил Мишустин Патшалӑх Думине правительствӑн ҫӗнӗ йышне сӗннӗ, Савельев кандидатури унта вице-премьер вырӑнӗнче пулнӑ[24]. Ҫӑвӑн 13-мӗшӗнче Патшалӑх думи ӑна ҫак вырӑнта ҫирӗплетнӗ[25]. Ҫу уйӑхӗн 14-мӗшӗнче РФ президенчӗ вырӑна йышӑнмалли указа алӑ пуснӑ[26]. Транспорт ӗҫне тӗрӗслесе тӑракан вице-премьер должноҫне 2024 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче, Правительствӑн ҫӗнӗ йышне йӗркеленӗ чухне туса хунӑ, Савельев вара ҫак вырӑна йышӑнакан пӗрремӗш ҫын пулса тӑнӑ[27]. Вице-премьер пулнӑ май Савельев «Пилотсӑр вӗҫекен авиаци системисем» наци проектне хатӗрлессишӗн тата тӗрӗслесе тӑрассишӗн яваплӑ, транспорт блокне, Раҫҫейӗн патшалӑх чикки урлӑ каҫаракан пропуск пункчӗсен ӗҫ-хӗлне тивӗҫтерессине тӗрӗслесе тӑрать. Вӑл ҫак ведомствӑсене координацилет:
- Минтранс(выр.)чăв.;
- Росавиаци;
- Транспорт сферинче тӗрӗслесе тӑракан федераци служби;
- Ҫул-йӗр транспорчӗн федераллӑ агентстви;
- Тинӗс тата юханшыв транспорчӗн федераллӑ агентстви[28].
2024 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче ӑна «Раҫҫей чукун ҫулӗсем» холдингӑн директорсен канашӗн председательне ҫӗнӗрен суйланӑ[29].
2024 ҫулхи чӳкӗн 25-мӗшӗнче Владимир Путин Виталий Савельева «Ҫурҫӗр — Кӑнтӑр» тӗнче шайӗнчи транспорт ҫул аталанӑвӗн хӑйӗн ятарлӑ ҫынни пек лартнӑ[30].
Ҫемье
Виталий Савельев авланнӑ; унӑн виҫӗ ача пур[31].
Наградӑсемпе хисеплӗ ятсем
- «Раҫҫей Флочӗ 300 ҫулта» медаль (1996).
- «Тайфун» ятарлӑ тӗллевлӗ отряд 10 ҫулта» юбилейлӑ паллӑ (2001).
- «Санкт-Петербург 300 ҫул тултарнине асӑнса» медаль (2003)[32].
- «ИТАР-ТАСС Агентство 100 ҫул тултарнӑ ятпа» асӑну медалӗ (2004).
- «Хусан 1000 ҫул тултарнине асӑнса» медаль (2005)[33].
- «Пуҫиле-юсану системине ҫирӗплетнӗшӗн» ФСИН кӗмӗл медалӗ (2005).
- Раҫҫей Федераци Правительствин Хисеп хучӗ (2005).
- Хисеп орденӗ (2006)[34].
- «Патшалӑх резервӗ 75 ҫулта» медаль (2006).
- «Раҫҫей ШӖМӗпе ҫыхӑнса ӗҫленӗшӗн» паллӑ (2006).
- «Раҫҫей ФСБ ҫыхӑнса ӗҫленӗшӗн» медаль (2007).
- «Федераци Канашӗ. 15 ҫулта» медаль (2010).
- «ИНО — ПГУ — СВР» Раҫҫей СВР медалӗ (2010).
- Союзлӑ патшалӑхӑн Пӗр кӑлтӑксӑр хӗсметре тӑнӑшӑн медалӗ (2010).
- РБК версийӗн «Ҫулталӑк ертӳҫи» номинацире «Ҫулталӑк ҫынни-2011» XI церемони ҫӗнтерӳҫи (2012).
- IV степеньлӗ «Тӑван ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден (2013).
- ТОП-100 «Раҫҫей менеджерӗсем»/Аслӑ ертӳҫӗсен рейтингӗн «Транспортра» номинацире 1-мӗш вырӑн йышӑннӑ (2013)[35].
- Туслӑх орденӗ (2014).
- Александр Невский орденӗ (2018)[36].
- «Ҫыхӑнса ӗҫленӗшӗн» медаль (СВР).
- «Аэрофлот отличникӗ» хисеп палли (2013)[37].
- III степеньлӗ «Тӑван ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден (2023)[38].
- I степеньлӗ П.А. Столыпин медалӗ (2024).
Ӑнлантарусем
- ^ Виталий Савельев назначен Заместителем Председателя Правительства России. Министерство транспорта Российской Федерации (14 ҫӑвӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ. Архивланӑ 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 29-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Цитатăланă чухнехи йăнăш Неверный тег
<ref>; для сносокgovBioне указан текст - ^ 1, 2 Виталий Савельев: биография, карьера, личная жизнь. Mail.ru Новости. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ. Архивланӑ 2025 ҫулхи авӑнӑн 3-мӗшӗ.
- ^ Савельев Виталий Геннадьевич. 73online.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ. Архивланӑ 2025 ҫулхи акан 26-мӗшӗ.
- ^ Путин назначил Савельева спецпредставителем по развитию коридора Север - Юг (2024-11-25). Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Правительство России переходит в статус и.о. до назначения нового состава (выр.). TACC (7 ҫӑвӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Вице-премьера Савельева переизбрали председателем совета директоров РЖД (2024-09-04). Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ.
- ^ Савельев заявил, что переизбран председателем совета директоров РЖД (2025-09-08). 2025 ҫулхи авӑнӑн 8-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ.
- ^ Савельев, Виталий Геннадьевич. Заместитель председателя правительства РФ (выр.). Энциклопедия ТАСС. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Савельев, Виталий (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.
- ^ Аэрофлот вошел в ТОП-20 мирового рейтинга авиаперевозчиков (выр.). РИА Новости (7 ҫурлан 2018). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи юпан 7-мӗшӗ.
- ^ "Аэрофлот" вошел в пятерку мировых лидеров по цифровизации (выр.). РИА Новости (15 чӳкӗн 2018). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
- ^ Введение нормы о "невозвратных" билетах позволит "Аэрофлоту" снизить цены на билеты экономкласса на 10% (выр.). Авиатранспортное обозрение (27 ҫӗртмен 2013). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Госдума отменила бесплатный провоз багажа при невозвратных авиабилетах (выр.). Profi.Travel (20 утӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Иностранцы сядут за штурвалы российских самолетов (выр.). www.atorus.ru (9 раштавӑн 2013). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Российским авиакомпаниям разрешили брать на работу иностранных пилотов (выр.). РИА Новости (21 акан 2014). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Цифровые технологии: безбагажные тарифы "Аэрофлота" (выр.). Авиатранспортное обозрение (2 юпан 2019). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Путин поддержал введение «черных списков» для авиапассажиров (выр.). ИА REGNUM. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Биография генерального директора "Аэрофлота" Виталия Савельева (выр.). ТАСС. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 12-мӗшӗ.
- ^ Группа "Аэрофлот" в 2019 году перевезла 60,7 млн пассажиров (выр.). РИА Новости (28 кӑрлачӑн 2020). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 12-мӗшӗ.
- ^ Савельев Виталий Геннадьевич | биография и последние новости (выр.). ФедералПресс. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ.
- ^ Комиссия по подготовке программного документа (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи акан 15-мӗшӗ.
- ^ «Аэрофлот» всех видов транспорта (2020-11-09). Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ О чем говорит новая конфигурация российского правительства (выр.). РБК (11 ҫӑвӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Госдума утвердила Савельева заместителем председателя правительства (выр.). РИА Новости (13 ҫӑвӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Президент подписал указы о назначении членов Правительства Российской Федерации и директоров служб (выр.). kremlin.ru (14 ҫӑвӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Путин утвердил новый состав правительства. Forbes.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ. Архивланӑ 2025 ҫулхи кӑрлачӑн 5-мӗшӗ.
- ^ Михаил Мишустин утвердил распределение обязанностей между вице-премьерами (выр.). government.ru (17 ҫӑвӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Вице-премьера Савельева переизбрали председателем совета директоров РЖД (2024-09-04). Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Савельев назначен спецпредом по развитию транспортного коридора Север (выр.). 1tv.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Московский бизнес-портал. Савельев Виталий Геннадьевич (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2019 ҫулхи акан 4-мӗшӗ.
- ^ Указ Президента Российской Федерации от 19 февраля 2003 года № 210 О медали «В память 300-летия Санкт-Петербурга» (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи чӳкӗн 19-мӗшӗ.
- ^ Указ Президента Российской Федерации от 17 октября 2011 года № 1355 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи чӳкӗн 19-мӗшӗ.
- ^ Указ Президента Российской Федерации от 21 октября 2006 года № 1182 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи чӳкӗн 19-мӗшӗ.
- ^ Савельев Виталий Геннадьевич Образование, Карьера, Личная жизнь, Награды и звания (выр.). ФедералПресс. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӗртмен 24-мӗшӗ.
- ^ Генеральный директор Аэрофлота Виталий Савельев награжден четвертым орденом Российской Федерации (выр.). Аэрофлот (27 ҫӗртмен 2018). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи юпан 16-мӗшӗ.
- ^ Торжественный вечер по случаю 100-летия гражданской авиации России. Орденом «За заслуги перед Отечеством» III степени награждён Министр транспорта Виталий Савельев (выр.). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Торжественный вечер по случаю 100-летия гражданской авиации России. 2025 ҫулхи ҫурлан 8-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ.
Каҫӑсем
- Савельев, Виталий Геннадьевич. Заместитель председателя правительства РФ (выр.). Энциклопедия ТАСС. Пӑхнӑ кун: 2024.
- Виталий Савельев: "Аэрофлот" был и остаётся успешным перевозчиком. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ.