Шупашкар районӗнчи вӗренӳ
Шупашкар районӗнчи вӗренӳ — Шупашкар районӗнчи вӗренӳ процесне палӑртни.
Шупашкар районӗнчи вӗренӳ тытӑмне Шупашкар район администрацийӗн вӗренӳ, спорт тата ҫамрӑксен политикин управленийӗ йӗркелесе пырать. Вӑл Кӳкеҫри Вӑрман урамӗнчи 10-мӗш ҫуртра вырнаҫнӑ.
Историйӗ
Шупашкар районӗн администрацийӗнче халӑх вӗрентӗвӗн пайне 1930 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче йӗркеленӗ. 1931 ҫулхи авӑн уйӑхӗччен Шупашкар хулинче вырнаҫнӑ пулнӑ[1].
1959 ҫулта Шупашкар район администрацийӗн халӑх вӗрентӗвӗн пайӗ ҫумне Ишлей районӗн халӑх вӗрентӗвӗн пайне пӗрлештернӗ.
1999 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче халӑх вӗрентӗвӗн пайӗ вырӑнне Вӗренӳ управленине туса хунӑ.
1934 ҫулхи даннӑйсем тӑрӑх Ишлей районӗнче 40 пуҫламӑш шкул, 9 тулли мар вӑтам шкул, 3 вӑтам шкул, 13 вулав ҫурчӗ ӗҫленӗ. Шупашкар районӗнче вӑл вӑхӑтра 38 пуҫламӑш шкул, 11 тулли мар шкул, 2 вӑтам шкул, 17 вулав ҫурчӗ тата социаллӑ культура ҫурчӗ пулнӑ.
1965 ҫул тӗлӗнче Шупашкар район ӗҫтӑвкомӗн халӑх вӗренӗвӗн пайӗ 62 шкул ӗҫне йӗркелесе тӑнӑ: 30 пуҫламӑш шкул, сакӑр ҫул вӗренмелли шкулсем — 21, вӑтам шкулсем — 11. Вӑл вӑхӑтра пурӗ 12 229 ача вӗреннӗ.
1975 ҫул тӗлне шкулсене пӗрлештерме пуҫланӑ. Ҫапла май районта 14 пуҫламӑш, 20 сакӑр ҫул вӗренмелли, 12 вӑтам шкул тӑрса юлнӑ.
2012 ҫул тӗлне шкул тытӑмне оптимизацилесе пынӑ май районта пурӗ 26 шкул тӑрса юлнӑ, вӗсенче 4 793 ача вӗреннӗ. 1994–2000 ҫулсенче 8 ача пахчи хупнӑ. 2000 ҫул тӗлне районта 18 шкул умӗнхи вӗренӳ учрежденийӗ ӗҫленӗ, пурӗ 62 ушкӑнра ачасем воспитани илнӗ. 2011 ҫул тӗлне ушкӑнсен шучӗ 88 таран ӳснӗ.
1939 ҫултанпа районти 63 педагог Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ ята тивӗҫнӗ. 7 вӗрентекене Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ ятпа чысланӑ.
Вӗренӳ пайӗн заведующийӗсем
5 ҫул ытла районти вӗренӳ пайӗн заведующийӗ пулса ҫак ҫынсем ӗҫленӗ: А.В. Васильев (1951–1959), Ю.И. Брызгалов (1970–1981), А.С Иванов (1988–1994, 1999–2001), Г.Н. Николаев (2001–2008)[1].
Шкулсем
Шупашкар районӗнче ҫак шкулсем вырнаҫнӑ (ҫавӑн пекех хупӑннӑ шкулсене те илсе кӑтартнӑ)[2]:
Вӑтам шкулсем, лицейсем
- Апаш вӑтам шкулӗ (Апаш ялӗ)
- Атайкасси вӑтам шкулӗ (Атайкасси ялӗ)
- Вӑрман-Ҫӗктер вӑтам шкулӗ (Хыркасси ялӗ)
- Ишек вӑтам шкулӗ (Ишек сали)
- Ишлей вӑтам шкулӗ (Ишлей посёлокӗ)
- Кӑшавӑш вӑтам шкулӗ (Кӑрмӑш ялӗ)
- Кӳкеҫри 1-мӗш вӑтам шкул (Кӳкеҫ посёлокӗ)
- Кӳкеҫ лицейӗ (Кӳкеҫ посёлокӗ)
- Мӑнал вӑтам шкулӗ (Мӑнал сали)
- Ҫатра-Хочахмат вӑтам шкулӗ (Ҫатракасси ялӗ)
- Ҫӗньял-Покровски вӑтам шкулӗ (Пархикасси ялӗ)
- Ҫӳлтикасси вӑтам шкулӗ (Станьял ялӗ)
- Толик Хураски вӑтам шкулӗ (Толик Хураски ялӗ)
- Тренькасси вӑтам шкулӗ (Ҫӗнӗ Тренькасси посёлокӗ)
- Тутаркасси вӑтам шкулӗ (Ҫӗнӗ Тутаркасси посёлокӗ)
- Янӑш вӑтам шкулӗ (Янӑш ялӗ)
Тӗп шкулсем
- Иккасси тӗп шкулӗ (Иккасси сали)
- Ҫатра-Лапсар тӗп шкулӗ (Ҫатракасси ялӗ)
- Ҫӗньял тӗп шкулӗ (Ҫӗньял ялӗ)
- Тӑрӑн тӗп шкулӗ (Вӑрманкас Тӑрӑн ялӗ)
- Л.В. Пучков ячӗллӗ Чӑрӑшкасси тӗп шкулӗ (Чӑрӑшкасси ялӗ)
- Чурачӑк тӗп шкулӗ (Курак Чурачӑк)
- Шӑмӑш тӗп шкулӗ (Шӑмӑш ялӗ)
Пуҫламӑш шкулсем
- Салапайкасси пуҫламӑш шкулӗ (Салапайкасси ялӗ)
- Шемшер пуҫламӑш шкулӗ (Шорчекасси ялӗ)
Ача пахчисем
- «Буратино» ача пахчи (Ишлей посёлокӗ)
- «Дружба» ача пахчи (Ҫатракасси ялӗ)
- «Звездочка» ача пахчи (Хыркасси ялӗ)
- «Золушка» ача пахчи (Ҫӗнӗ Тутаркасси посёлокӗ)
- «Калинушка» ача пахчи (Кӑрмӑш ялӗ)
- «Колосок» ача пахчи (Кӳкеҫ посёлокӗ)
- «Крепыш» ача пахчи (Кӳкеҫ посёлокӗ)
- «Мечта» ача пахчи (Атайкасси)
- «Пепке» ача пахчи (Ҫӗньял ялӗ)
- «Пӳрнеске» ача пахчи (Кӳкеҫ посёлокӗ)
- «Родничок» ача пахчи (Ҫӗнӗ Тренькасси посёлокӗ)
- «Рябинушка» ача пахчи (Ҫырмапуҫ ялӗ)
- «Хӗвел» ача пахчи (Апаш сали)
- «Ягодка» ача пахчи (Кӳкеҫ посёлокӗ)
Ятарлӑ шкулсем
- Ачасемпе ҫамрӑксен спорт шкулӗ («Улӑп» спортпа сывлӑх центрӗ, Кӳкеҫ);
- Ача-пӑча пултарулӑхӗн центрӗ (Кӳкеҫ посёлокӗ);
- Кӳкеҫри шкул-интернат (Кӳкеҫ посёлокӗ)
Хупӑннӑ шкулсем
Хальхи вӑхӑт
Шупашкар районӗнче пурӗ 25 шкул, 14 ача пахчи вырнаҫнӑ:
- 15 вӑтам шкул;
- 1 лицей;
- 7 тӗп шкул;
- 2 пуҫламӑш шкул;
- 14 ача пахчи;
- 2 ятарлӑ шкул.
Ӑнлантарусем
Вуламалли
- Чуваш. Респ., Адм. Чебоксарского района, МБУК "Центральная библиотека" Чебоксарского района. Энциклопедия Чебоксарского района. — Центральная библиотека Чебоксарского района, 2014. — Т. 1. — С. 28-29. — 505 с.