Васильев Юрий Васильевич (дирижёр)
Юрий Васильевич Васи́льев (ҫур. 1946 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗ, Вăрманкас (Элĕк районĕ), Элĕк районĕ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — совет саманин тата Раҫҫейӗн хор дирижёрӗ, Раҫҫей Федерацийӗн халӑх артисчӗ (1997)[1].
Пурнӑҫӗ
1946 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗнчи Вӑрнар районне кӗрекен Вӑрманкас ялӗнче ҫуралнӑ[1].
1965 ҫулта Чӑваш республикинчи культпросвет училищине, 1969 ҫулта Ленинградри культура институтне(выр.)чăв. (Д. Ардентов класӗ), 1976 ҫулта Хусан консерваторине (И. Рахимуллин класӗ) вӗренсе пӗтернӗ.
1969—1976 ҫулсенче Чӑваш республикинчи культпросвет училищинче музыка теорийӗн тата хор дисциплинисене вӗрентнӗ. 1976—2021 ҫулсенче — Чӑваш патшалӑх академи юрӑпа ташӑ ансамблӗн илемлӗх ертӳҫи тата тӗп дирижёрӗ, кайран вара илемлӗх ертӳҫин ҫумӗ пулса ӗҫленӗ[1].
Ӗҫӗ-хӗлӗ
1976 ҫулта Ю. В. Васильев ансамбле килсен коллектив аталанӑвӗнче ҫӗнӗ тапхӑр пуҫланнӑ: хор ушкӑнӗ пултаруллӑ ҫамрӑксемпе пуянланнӑ, дирижёр ансамбле чӑн-чӑн килӗшӳллӗ янӑратма тӑрӑшнӑ[1]. Унӑн ертӳлӗхӗпе ансамбль Чӑваш Енре те, унӑн тулашӗнче те палӑрнӑ, Чехословакире, Италире, Венгрире, ГДРта, Польшӑра, ФРГра, Бельгире, Францире, Египетра, Испанире тата ытти ҫӗршывсенче концертсем кӑтартнӑ[1].
Вӑл пуян та тӗрлӗ енлӗ репертуар пухнӑ, унта чӑваш халӑх юррисене классикӑлла майпа йӗркеленисем, XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи композиторсен лирикӑллӑ юррисен шедеврӗсем, пысӑк хор циклӗсем, ансамбль заказӗпе хатӗрленӗ ҫамрӑк авторсен хайлавӗсем, ҫавӑн пекех вӑл хӑй хайланӑ халӑх юррисем кӗнӗ[1].
Чӑн-чӑн фольклора, композитор пултарулӑхне, хореографи тата сӑнарлӑ ӳнерпе алӑ ӗҫӗн ӳнерне ӑнӑҫлӑ пӗрлештерекен 12 пысӑк масштаблӑ концептуаллӑ программа хатӗрлесе кӑтартнӑ: «Килӗр пирӗн пата хӑнана», «Чӑваш Ен — юррӑм ман», «Тӑван ҫӗршыв оди», «Ҫӗнтерӳ мухтавӗ», «Тӑван юрӑсем», «Чӑваш тавралӑхӗ», «Чӑваш ен эрешӗсем», «Ылтӑн кӗркунне», «Тӗнче туссемпе илемлӗ», «Пирӗн тӗрев — тӑван кил» тата ыттисем те[1].
2014 ҫулта Васильев ертсе пыракан ансамбль Пушкӑртстанри чӑвашсен фольклорне халалланӑ тата Чӑваш Республикин пуҫлӑхӗн гранчӗсен конкурсӗнче ҫӗнтернӗ «Вӑхӑт юханшывӗ» вокалпа хореографи композицине кӑтартнӑ[2].
Хисепӗсем
- Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ (1980);
- К. В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш АССР Патшалӑх премийӗ (1984);
- РСФСР тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ (1988);
- Раҫҫей Федерацийӗн халӑх артисчӗ (1997);
- Туслӑх орденӗ (2006);
- «Чӑваш Республикинчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден медалӗ;
- «Чӑваш Республикинчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден[1].
Ӑнлантарусем
Каҫӑсем
- Статья в Чувашской энциклопедии
- Ансамбль песни и танца Чувашии представил новую программу // Советская Чувашия. — 2014. — 23 декабря.