Сементер Юрий Семёнович

Чӑваш АССРӗн Красноармейски районӗнчи Танӑш ялӗнче 1941 ҫулхи кӑрлачӑн 2-мӗшӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш.

Кӗҫӗн Шетмӗри ҫичӗ ҫул вӗренмелли, Красноармейскинчи вӑтам шкулсенче пӗлӳ пухнӑ.

Вӑтам пӗлӳ илнӗ ҫамрӑк Ҫӗрпӳ культурӑпа ҫутӗҫ училищинче вӗренет, Чӑваш патшалӑх университетне вӗренме кӗрет. 1960-1963 тата 1969-1971 ҫулсенче ҫар хӗсметӗнче тӑнӑ.

1964 ҫулта Чатукассинчи клуб заведующийӗнче, 1964—1966 ҫулсенче Ҫӗрпӳ комсомол райкомӗн пай пуҫлӑхӗнче, 1966—1969 ҫулсенче Ҫӗрпӳ район хаҫатӗнче ӗҫленӗ. 1971—1973 ҫулсенче Чӑваш кӗнеке издательствин илемлӗ литература редакторӗ, аслӑ редакторӗ, редакцисен пуҫлӑхӗ пулнӑ. 1974—2005 ҫулсенче — «Ялав» журналӑн тӗп редакторӗ.

1975—1980 ҫулсенче РСФСР ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн ревизи комиссин пайташӗ, Шупашкар хула канашӗн депутачӗ пулнӑ^[1].

Хӗрпе ывӑл ҫитентернӗ.

Хӗрӗ Людмила Юрьевна Баклушина.

Мӑнукӗ, Баклушин Константин Владимирович, 2001 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 4-мӗшӗнче ҫуралнӑскер, контрактпа ҫар хӗсметӗнче тӑнӑ, 2022 ҫулхи пушӑн 8-мӗшӗнче ятарлӑ ҫар операцийӗнче Киев облаҫӗнче пуҫ хунӑ^[2].

Литература ӗҫне шкул ҫулӗсенче тытӑннӑ, малтанхи сӑввисене хаҫатсенче тата «Ялав» журналта (1958) пичетленӗ. Унтанпа Ю. Сементер ҫирӗм пиллӗк кӗнеке пичетлесе кӑларнӑ. Вӗсенчен паллӑраххисем: «Тупа» (1972), «Аван-и, салтак» (1981), «Чӗнтӗрлӗ кӗпер» (1998), «Хуркайӑк ҫулӗ» (2002). Ю. Сементер сӑвӑ, юрӑ, поэма, либретто тата илемлӗ куҫару ӗҫӗнче те палӑрнӑ.

«Игорь полкӗ ҫинчен хывнӑ юрӑ», А. Пушкин, М. Лермонтов, С. Eсенин, А. Твардовский, К. Симонов, СССР тата Раҫҫей халӑхӗсен поэчӗсен хайлавӗсене чӑвашла куҫарнӑ.

Чӑваш театрӗсем Юрий Сементер вырӑс, украин, беларус, пушкарт, ҫармӑс авторӗсенне чӑвашла куҫарнӑ 15 драма тата камит лартнӑ. Вӑл пуҫарнипе Украинӑра, Беларуҫре чӑваш поэзийӗн анталогине пичетлесе кӳларнӑ, К. Ивановӑн «Нарспи» поэми таджик чӗлхипе кун ҫути курнӑ. Унӑн сӑввисемпе Ф. Лукин, Г. Лебедев, Г. Хирбю, Ф. Васильев, Н. Эриванов, Н. Карлин, Ю. Кудаков, А. Никитин тата ытти композиторсем 300 ытла юрӑ кӗвӗленӗ. «Уҫланкари палан», «Ылтӑн ҫӗрӗ», «Пӗрремӗш юрату» юррисем халӑхра анлӑ сарӑлнӑ. Литературоведени статьисем, очерксем чылай ҫырнӑ^[3].

• Халӑхсен туслӑхӗн орденӗ (1996);
• «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден (2011);
• Чӑваш АССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн Хисеп хучӗ (1984);
• Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (1988);
• Чӑваш Республикин халӑх поэчӗ (1999);
• Чӑваш Комсомолӗн Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ преми лауреачӗ (1983);
• Нестер Янкас ячӗллӗ преми лауреачӗ (1996);
• Пушкартстан республикин Фатых Карим ячӗллӗ преми лауреачӗ (2002);
• Чӑваш Республикин Красноармейски районӗн хисеплӗ гражданинӗ (2001);
• «Ҫарти хастарлӑхшӑн» медаль (1970)^[1].