Тарай

«Тарай» (кив. «пурҫӑн»[1][2]) — чӑвашла юрлакан Эстонири этно-рок-ушкӑн. Коллектива Таллинра 2011 ҫулта чӑваш культура обществинче[3] ушкӑн лидерӗ Александр Айдаров йӗркеленӗ.

Историйӗ

Ушкӑна Таллинра Эстонире ҫуралнӑ чӑваш, Александр Айдаров музыкант пуҫарнипе йӗркеленӗ[4][3]. Коллектива йӗркелеме хӑйӗн тымарӗсене шырани тата чӑвашла хальхи музыкӑпа аппаланас килни хавхалантарнӑ[2]. «Тарай» ят кивӗ чӑваш сӑмахӗ шутланать, вӑл пурҫӑна пӗлтерет[1]. Ку сӑмаха суйланӑ май ушкӑн Анӑҫпа Тухӑҫа пӗрлештерекен илеме тата ҫемҫелӗхе палӑртас тенӗ[2].

Малтан ушкӑна этно-рок-ушкӑн пек хакланӑ. Тӗрлӗ вӑхӑтра ушкӑн йышӗнче тӗрлӗ наци музыканчӗсем пулнӑ: чӑвашсем, эстонсем, вырӑссем, итальянсем, молдавансем[4][2]. Ушкӑн 2010-мӗш ҫулсен варринче хастар ӗҫлеме пуҫланӑ[4].

2014 ҫулхи ака уйӑхӗнче коллектив тӗнче шайӗнчи Tallinn Music Week фестивальте юрланӑ, пресса ӑна лайӑх хак панӑ; «Звуки.ру» портал «Тарай» ушкӑна фестивальти чи асра юлакан тӑхӑр ушкӑн йышне кӗртнӗ[2].

Музыка стилӗ тата тематика

Коллектив пост-панк элементлӑ этно-рок жанрӗпе юрлать[5]. Музыка стилӗн никӗсӗнче чӑваш пентатоникипе экспериментсем ирттерни палӑрать, ӑна хальхи анӑҫ музыка юхӑмӗсен шайӗнче кӑтартаҫҫӗ[2]. Ушкӑн лидерӗ палӑртнӑ тӑрӑх, коллектив гармонинче джаз аккорчӗсемпе усӑ курать, ритмӗсенче вара диско витӗмӗ пур[2].

Юрӑ тексчӗсен никӗсӗнче — чӑваш поэчӗсен сӑввисем. Вӗсен хушшинче чӑваш литературин классикӗсем — Илле Тукташ, Андрей Петтоки, Нестер Янгас, Георгий Ирхи, ҫавӑн пекех хальхи поэтсем — Пётр Эйзин, Иосиф Трер, Виталий Станьял, Петӗр Яккусен пур[5][2]. Иккӗмӗш альбомри пӗрешкел ятлӑ юрӑн тексте Виктор Аванмарт чӑваш скульпторӗ тата художникӗ хатӗрленӗ[5].

Йышӗ

2025 ҫул тӗлне ушкӑн йышне кӗнӗ[4]:

  • Александр Айдаров — вокал, гитара, юрӑсен авторӗ.
  • Эйнар Муони — бас-гитара.
  • Пётр Сушков — клавишнӑйсем (ҫавӑн пекех 4-мӗш Радиори радио ертӳҫи)[4].
  • Андреа Патрон — параппан (2016 ҫулта хутшӑннӑ).

Маларах ушкӑнра ҫавӑн пекех Сергей Чекулаев аккордеонист[2] тата Дан Ротарь параппанҫӑ пулнӑ[2].

Дискографи

Студи альбомӗсем

  • «Эпир те маттур» (вырӑсла — «Мы тоже молодцы») — дебютлӑ альбом, 2020 ҫулхи ҫуркунне кӑларнӑ. Альбома ҫичӗ юрӑ кӗнӗ[4].
  • «Пуш Параппан» (вырӑсла — «Пустой барабан») — иккӗмӗш альбом, 2022 ҫулхи акан 25-мӗшӗнче, Чӑваш чӗлхи кунӗнче кӑларнӑ. Альбома ултӑ юрӑ кӗнӗ, ҫав шутра Самар облаҫӗнчи Чатӑрлӑ ялӗнче 1980 ҫулта ҫырса илнӗ «Лӑс-лӑс кӑна хурӑн та» халӑх юрри[5][4].
  • Виҫҫӗмӗш альбом — хальхи вӑхӑтра хатӗрленет[4].

Клипсем

  • «Пуш Параппан» — ушкӑнӑн пӗрремӗш клипӗ, 2024 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче кӑтартнӑ. Музыкантсем каланӑ тӑрӑх, клип вырӑслатас проблемӑна кӑтартать тата «пуш сӑмахҫӑн» сӑнарӗ пулать[4].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 тарай(паллӑ мар). Чăвашла-вырăсла словарь (1982). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 7-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 «Тарай» — европейская музыка с чувашским (выр.). Новости Кирова и Кировской области (25 акан 2014). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 7-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2 Esineb indie folk-ansambel Tarai (эст.). Eesti Kirjandusmuuseum (19 авӑнӑн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 7-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 «Эстония в лицах» с хранителем чувашских традиций: чтобы учить язык, нужно создавать среду (выр.). Postimees (13 пушӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 7-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3, 4 Lee Blackstone. Tarai and Merema - RootsWorld review (англ.). RootsWorld. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 7-мӗшӗ.

Темӑпа ҫыхӑннисем